🔧 แนวทางหลักที่กำลังหารือกัน: 1. Freeze P2PK UTXOs ผู้เชี่ยวชาญแนะนำให้ “freeze P2PK UTXOs” และเปลี่ยนไปใช้ quantum-resistant cryptographic solutions อาจกำหนด “sunset date” หลังจากนั้น address format เก่าจะไม่ทำงาน เพื่อป้องกันการโจมตี quantum 2. Soft Fork สำหรับ Quantum Resistance มีการเสนอ P2QRH BIP (Pay-to-Quantum-Resistant-Hash) เพื่อเพิ่ม quantum resistance ให้ Bitcoin #BIP360 “Pay to Quantum Resistant Hash” ได้รับการพัฒนาเพื่อแก้ปัญหา Taproot และ Satoshi’s coins ที่ไม่ใช่ quantum resistant 📊 ตัวเลือกการจัดการ: Option A: Freeze & Burn ``` P2PK coins → ไม่สามารถใช้ได้ → "เผาทิ้ง" ข้อดี: ปลอดภัย 100% ข้อเสีย: ทำลาย ~1M Bitcoin ของ Satoshi ``` Option B: Grace Period Migration ``` ประกาศล่วงหน้า → ให้เวลาย้าย → หลังจากนั้น freeze ข้อดี: #ให้โอกาสSatoshiย้าย ข้อเสีย: Risk ถ้า quantum มาเร็วกว่าคาด ``` Option C: Quantum-Resistant Soft Fork ``` สร้าง address type ใหม่ → ใช้ post-quantum crypto ข้อดี: รองรับอนาคต ข้อเสีย: signature ใหญ่ขึ้น, ซับซ้อนขึ้น ``` 🗳️ กระบวนการตัดสินใจ: Bitcoin Improvement Process: 1. BIP Proposal - เสนอการเปลี่ยนแปลง 1. Community Discussion - อภิปรายในชุมชน 1. Implementation - เขียน code 1. Soft Fork Activation - ใช้กลไก BIP 8/9 Timeline ที่คาดว่า: - 2025-2030: พัฒนา quantum-resistant solution - 2030-2035: เริ่ม soft fork activation - 2035+* ระบบป้องกัน quantum พร้อมใช้ 🤔 ความท้าทาย: Technical: - Quantum-resistant signatures ใหญ่กว่า ECC มาก - ต้องรักษา backward compatibility - Performance impact จาก signature ขนาดใหญ่ Social/Political: การ freeze Satoshi’s coins ส่งผลต่อ “decentralization” ของ blockchain - Philosophy: Bitcoin ควรจะ immutable หรือไม่? - Precedent: การแก้ไขครั้งนี้อาจสร้างแบบอย่างที่ไม่ดี 💭 ความเป็นไปได้: น่าจะเป็น combination approach ครับ: 1. เตรียม quantum-resistant soft fork 1. ให้ grace period สำหรับการย้าย 1. Freeze P2PK เมื่อ quantum threat ใกล้เข้ามา Bitcoin จะอยู่รอด แต่อาจต้องเสียสละ Satoshi’s 1M BTC เพื่อความปลอดภัยของทั้งระบบ 🛡️ #siamstr #claudestr #PQC