Kháng insulin là gì và vì sao nó nguy hiểm hơn tiểu đường 1. Kháng insulin là gì? Kháng insulin là tình trạng các tế bào trong cơ thể (gan, cơ, mô mỡ) không còn “lắng nghe” tín hiệu của insulin như bình thường. Bình thường, insulin có vai trò: Mở “cửa” tế bào để đưa glucose (đường) từ máu vào trong tế bào làm năng lượng. Giữ đường huyết ổn định. Ngăn đường dư thừa gây tổn thương mạch máu. Khi kháng insulin xảy ra: Insulin vẫn được tuyến tụy tiết ra. Nhưng tế bào không đáp ứng, giống như “tai đã chai”. Glucose không vào được tế bào → tồn đọng trong máu. Tụy buộc phải tiết insulin ngày càng nhiều hơn để bù đắp. 👉 Đặc điểm nguy hiểm nhất của kháng insulin là: Đường huyết lúc đầu vẫn có thể bình thường Nhưng insulin trong máu đã rất cao Đây chính là giai đoạn tiền tiểu đường âm thầm, trước khi xét nghiệm đường huyết cho kết quả xấu. 2. Vì sao kháng insulin nguy hiểm hơn tiểu đường? Tiểu đường là hậu quả, còn kháng insulin là nguyên nhân gốc rễ. Kháng insulin nguy hiểm ở chỗ: Thứ nhất – Nó âm thầm Không đau Không khát nước dữ dội Không sụt cân rõ rệt Xét nghiệm đường huyết đói vẫn “bình thường” Nhiều người chỉ phát hiện khi: Gan nhiễm mỡ Mỡ máu cao Tăng huyết áp Béo bụng Đã có biến chứng tim mạch Thứ hai – Nó phá hủy toàn thân, không chỉ đường huyết Kháng insulin liên quan trực tiếp đến: Béo phì trung tâm (bụng to) Gan nhiễm mỡ không do rượu Hội chứng chuyển hóa Tăng huyết áp Rối loạn lipid máu Đột quỵ, nhồi máu cơ tim Alzheimer (được gọi là “tiểu đường tuýp 3”) Theo American Diabetes Association (ADA): Hơn 80% người mắc tiểu đường tuýp 2 đã có kháng insulin từ nhiều năm trước đó. Thứ ba – Khi đã thành tiểu đường, tụy đã kiệt sức Giai đoạn kháng insulin: tụy còn khả năng bù Giai đoạn tiểu đường: tế bào beta tụy đã suy kiệt 👉 Nghĩa là: Nếu không xử lý từ kháng insulin, đến khi thành tiểu đường thì khả năng phục hồi thấp hơn rất nhiều. 3. Phục hồi kháng insulin như thế nào? Tin tốt là: Kháng insulin CÓ THỂ PHỤC HỒI, nếu làm đúng. BƯỚC 1: Giảm tải insulin mỗi ngày Không ăn liên tục cả ngày Giãn bữa ăn hợp lý Tránh ăn vặt tinh bột – ngọt – trái cây sấy 👉 Điểm kiểm tra: Sau ăn không buồn ngủ, không uể oải BƯỚC 2: Ăn để tế bào “mở cửa” lại với insulin Ưu tiên: Rau xanh, rau dược liệu (400–500g/ngày) Chất béo tốt (dầu ô liu, quả bơ, hạt) Protein vừa đủ Hạn chế: Đường, tinh bột tinh luyện Bánh kẹo, nước ngọt Ăn “không đói nhưng vẫn ăn” 👉 Điểm kiểm tra: Đường huyết sau ăn ổn định hơn, vòng bụng giảm BƯỚC 3: Vận động để “đánh thức” insulin Đi bộ nhanh 20–30 phút/ngày Tập cơ nhẹ giúp glucose đi vào cơ không cần insulin 👉 Đây là lý do vận động có thể hạ đường huyết mà không cần thuốc BƯỚC 4: Ngủ đủ và giảm stress Thiếu ngủ → tăng cortisol → tăng kháng insulin Stress kéo dài làm insulin mất tác dụng 👉 Điểm kiểm tra: Ngủ sâu hơn Ít thèm ngọt về đêm

🌿 HÀNH TRÌNH 3 THÁNG ỔN ĐỊNH ĐƯỜNG HUYẾT Ở TUỔI 50 🌿 Năm nay mình 50 tuổi. Mình phát hiện bị tiểu đường từ năm 42 tuổi. Gần 8 năm sống chung với bệnh là từng đó thời gian mình lo lắng, mệt mỏi, sợ biến chứng… Có giai đoạn đường huyết lên xuống thất thường, người lúc nào cũng uể oải, khát nước liên tục, ngủ cũng không ngon. Mình từng nghĩ: “Chắc bệnh này phải chịu cả đời, khó mà cải thiện lắm…” Nhưng cách đây mấy năm sau 3 tháng thực sự là bước ngoặt lớn với mình. Mình quyết định nghiêm túc thay đổi ăn uống và lối sống thay vì chỉ trông chờ vào thuốc: 🥗 Ăn uống kỷ luật hơn – Giảm tinh bột xấu, hạn chế đồ ngọt, nước ngọt – Ăn nhiều rau xanh, chất xơ – Chia nhỏ bữa ăn để đường huyết không tăng vọt 🚶‍♀️ Vận động mỗi ngày – Không cần gì quá nặng, chỉ cần đi bộ đều đặn – Sau ăn vận động nhẹ giúp đường huyết ổn định rõ rệt 🧘‍♀️ Ngủ sớm, giảm stress Mình nhận ra căng thẳng làm đường huyết tăng rất nhanh. Khi tinh thần thoải mái, chỉ số cũng “ngoan” hơn hẳn. 📉 Kết quả sau 3 tháng: – Đường huyết ổn định hơn nhiều – Ít còn cảm giác khát và đói liên tục – Người nhẹ nhàng, đỡ mệt mỏi – Tinh thần tích cực hơn trước rất nhiều Mình không dám nói là “hết bệnh”, vì tiểu đường vẫn cần theo dõi lâu dài. Nhưng mình tin rằng: Khi mình thay đổi lối sống đúng cách, cơ thể sẽ đáp lại mình. Nếu ai đang sống chung với tiểu đường giống mình trước đây, đừng quá tuyệt vọng. Chỉ cần kiên trì từng chút một, bạn sẽ thấy cơ thể mình thay đổi từng ngày Chăm sóc đường huyết không phải chuyện một sớm một chiều, mà là hành trình yêu thương bản thân mỗi ngày. Ai cần mình chia sẻ lại cách mình ăn uống và sinh hoạt trong 3 tháng vừa rồi, mình sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm cá nhân nhé.

Tiểu đường cần chiến lược, không phải kiêng khem cực đoan 1️⃣ Vì sao kiêng khem cực đoan là sai lầm? Nhiều người mắc tiểu đường rơi vào vòng xoáy: Sợ đường → cắt sạch tinh bột Sợ tăng đường → ăn rất ít Sợ biến chứng → chỉ bám vào thuốc Hệ quả: Cơ thể thiếu năng lượng, tăng stress nội tiết Gan tự tạo đường (tăng tân sinh glucose) → đường huyết vẫn cao Mất cơ, mệt mỏi, rối loạn giấc ngủ, trầm cảm nhẹ 👉 Đây là điều đã được ghi nhận trong nhiều nghiên cứu về stress chuyển hóa ở người đái tháo đường (ADA – American Diabetes Association). 2️⃣ Chiến lược đúng cho người tiểu đường là gì? Chiến lược nghĩa là hiểu – chọn – phối hợp – duy trì, không phải “cấm đoán”. Một chiến lược hiệu quả luôn gồm 4 trụ cột: 1. Ăn đúng – không phải ăn ít Vẫn cần carbohydrate, nhưng là carb chậm (rau, củ, hạt nguyên cám phù hợp) Ăn đủ protein để giữ cơ, ổn định đường huyết Bổ sung chất béo tốt để giảm đáp ứng insulin 2. Phân bố bữa ăn thông minh Không để đói kéo dài Chia nhỏ bữa giúp tụy và gan “dễ thở” hơn 5–10 phút sau ăn vận động nhẹ giúp giảm đỉnh đường huyết (đã được chứng minh trong nhiều thử nghiệm lâm sàng) 3. Kiểm soát stress và giấc ngủ Cortisol tăng → đường huyết tăng Ngủ kém = insulin hoạt động kém (WHO và ADA đều nhấn mạnh vai trò của giấc ngủ trong kiểm soát đái tháo đường) 4. Cá nhân hóa, không sao chép Không có “thực đơn chung cho mọi người tiểu đường” Tuổi, giới, nghề nghiệp, thuốc đang dùng, bệnh nền → mỗi người cần một chiến lược riêng 3️⃣ Người tiểu đường nên làm gì thay vì kiêng khem? ❌ Không hỏi: “Tôi phải kiêng món gì?” ✅ Hỏi: “Tôi ăn món này khi nào, bao nhiêu, kết hợp với gì để đường huyết ổn định?” Đây chính là tư duy chiến lược, giúp: Đường huyết ổn định hơn Ít phụ thuộc thuốc hơn (khi có chỉ định theo dõi y khoa) Cơ thể khỏe, tinh thần nhẹ nhàng, sống được với bệnh chứ không bị bệnh điều khiển

Giảm 50% lượng đường huyết chỉ bằng một mẹo khi ăn tinh bột 1. Mẹo “làm chậm hấp thu tinh bột” Đây là kỹ thuật kết hợp tinh bột với chất xơ – đạm – chất béo tốt để làm chậm quá trình tiêu hóa, khiến đường đi vào máu từ từ thay vì tăng vọt. Trong dinh dưỡng lâm sàng, chúng tôi gọi đây là “GI-modification” – thay đổi chỉ số đường huyết của bữa ăn bằng cách điều chỉnh thứ tự ăn, cách nấu và cách kết hợp thực phẩm. 2. Làm như thế nào? — Hướng dẫn chi tiết từng bước ✅Bước 1: Luôn ăn rau trước (200–300g rau xanh/ bữa) Ưu tiên: rau cải, mồng tơi, rau bina, súp lơ, rau dền, rau muống (nếu không kỵ). Rau tạo “tấm chắn đường”, giảm tăng đường 30%. ✅Bước 2: Ăn đạm ngay sau rau (80–120g đạm nạc) Gợi ý: cá hồi, cá thu, ức gà, trứng, tôm, đậu phụ, đậu nành. Đạm giúp ổn định tín hiệu insulin và làm chậm rỗng dạ dày. ✅Bước 3: Tinh bột ăn cuối cùng, và thay thế tinh bột tinh bằng các loại tinh bột có nhiều chất xơ hơn ½ chén cơm + hạt đậu đỗ hoặc hạt kê, hạt diêm mạch Hoặc 1 bắp ngô, 1 bát cháo gạo lứt bí đỏ + đậu xanh Hoặc 1 củ khoai lang nhỏ ..... Nếu ăn cơm trắng: hãy ăn cơm để nguội rồi hâm lại → tạo tinh bột kháng, giảm hấp thu đến 40%. Tuy nhiên sử dụng tinh bột hấp thụ chậm sẽ giúp mình có thêm nhiều vitamin và khoáng chất sẽ tốt hơn cho cơ thể. ✅Bước 4: Thêm 1 nguồn chất béo tốt 1 muỗng dầu ô liu, dầu mè, dầu óc chó Hoặc 1 ít quả bơ, hạt óc chó, hạt chia Chất béo tốt giúp đường vào máu chậm hơn.

Bảng câu hỏi lâm sàng về hội chứng ruột kích thích (IBS) chủ yếu dựa trên tiêu chuẩn chẩn đoán Rome IV (phiên bản hiện hành, được sử dụng rộng rãi trong thực hành lâm sàng và nghiên cứu). Rome IV không phải là một “bảng câu hỏi dài” cố định như khảo sát, mà là bộ tiêu chí triệu chứng để bác sĩ hỏi bệnh nhân và đánh giá. Rome Foundation (tổ chức phát triển tiêu chuẩn Rome) đã xây dựng Rome IV Diagnostic Questionnaire (R4DQ) – một bảng câu hỏi tự trả lời chi tiết (dành cho nghiên cứu, khảo sát dịch tễ, và hỗ trợ chẩn đoán lâm sàng), bao gồm module riêng cho IBS. Tuy nhiên, trong thực hành lâm sàng hàng ngày, bác sĩ thường sử dụng các câu hỏi chính rút gọn từ Rome IV để chẩn đoán nhanh. Dưới đây là bảng câu hỏi lâm sàng điển hình mà bác sĩ Tiêu hóa thường hỏi bệnh nhân nghi ngờ IBS (dựa trên Rome IV và thực hành Việt Nam/tài liệu quốc tế): Phần 1: Câu hỏi chính theo tiêu chuẩn Rome IV (bắt buộc để chẩn đoán) Bác sĩ sẽ hỏi để xác định có đáp ứng tất cả các tiêu chí sau không: 1 Trong 3 tháng gần đây, bạn có bị đau bụng tái phát (hoặc khó chịu bụng) trung bình ít nhất 1 ngày/tuần không?
→ Nếu không, khó chẩn đoán IBS theo Rome IV. 2 Triệu chứng bắt đầu từ khi nào? (Phải có ít nhất 6 tháng trước khi chẩn đoán, nhưng triệu chứng chính trong 3 tháng gần đây). 3 Đau bụng có liên quan đến đại tiện không? (Ít nhất 2 trong 3 yếu tố sau phải có):
a. Đau giảm hoặc tăng sau khi đi cầu?
b. Đau kèm thay đổi tần suất đại tiện (đi nhiều hơn hoặc ít hơn bình thường)?
c. Đau kèm thay đổi hình dạng/độ đặc phân (phân cứng/viên, lỏng/nát, có nhầy…)?
→ Nếu có ≥2/3 yếu tố trên + đau bụng ≥1 ngày/tuần trong 3 tháng → Đáp ứng Rome IV cho IBS. Phần 2: Câu hỏi bổ sung để phân loại thể IBS và đánh giá triệu chứng • Bạn thường đi cầu bao nhiêu lần/ngày hoặc tuần? (Để phân biệt IBS-D: tiêu chảy chiếm ưu thế; IBS-C: táo bón; IBS-M: xen kẽ; IBS-U: không rõ). • Phân của bạn thường thuộc loại nào theo thang Bristol Stool Scale?
(Loại 1-2: táo bón; Loại 6-7: tiêu chảy; Loại 3-5: bình thường).
→ Thể IBS dựa trên ngày có bất thường đại tiện. • Bạn có đầy hơi, chướng bụng, sôi bụng, trung tiện nhiều không? (Triệu chứng hỗ trợ rất phổ biến). • Có cảm giác đi chưa hết phân, rặn khó, đi khẩn cấp không? • Triệu chứng có tăng khi stress, lo âu, thay đổi chế độ ăn không? Phần 3: Câu hỏi loại trừ bệnh lý nghiêm trọng (dấu hiệu cảnh báo - “red flags”) Bác sĩ luôn hỏi những câu này để loại trừ ung thư, viêm đại tràng, bệnh Crohn… Nếu có bất kỳ dấu hiệu nào, cần xét nghiệm thêm (nội soi, xét nghiệm máu…): • Bạn có sụt cân không rõ lý do (>5-10% cân nặng)? • Có phân có máu (máu đỏ tươi hoặc phân đen)? • Có thiếu máu (mệt mỏi, da xanh, chóng mặt)? • Tuổi >50 khởi phát triệu chứng lần đầu? • Tiền sử gia đình ung thư đại trực tràng hoặc bệnh viêm ruột? • Có sốt, nôn nhiều, đau bụng dữ dội cố định? • Có khối u bụng sờ thấy? Phần 4: Bảng câu hỏi đánh giá mức độ nặng (thường dùng thêm) • IBS-SSS (Irritable Bowel Syndrome - Symptom Severity Scale): Bảng phổ biến nhất để đánh giá độ nặng (tổng điểm 0-500).
Các câu hỏi chính (thang 0-100): ◦ Mức độ đau bụng trung bình trong tuần qua? ◦ Mức độ đau bụng nặng nhất? ◦ Mức độ đầy hơi/chướng bụng? ◦ Mức độ ảnh hưởng đến cuộc sống hàng ngày? ◦ Số ngày đau bụng trong tuần?
→ <175: nhẹ; 175-300: trung bình; >300: nặng. Nếu bạn đang tự đánh giá hoặc chuẩn bị khám, có thể ghi chép trả lời các câu hỏi trên để trình bày với bác sĩ. Chẩn đoán IBS là chẩn đoán dương tính dựa trên triệu chứng + loại trừ red flags, không cần xét nghiệm phức tạp nếu không có dấu hiệu nguy hiểm. Lưu ý: Đây là bảng câu hỏi lâm sàng tham khảo, không thay thế khám bác sĩ. Nếu triệu chứng kéo dài (như sôi bụng nhiều năm của bạn), hãy đến chuyên khoa Tiêu hóa để được hỏi chi tiết và kiểm tra nếu cần (nội soi đại tràng nếu >50 tuổi hoặc có red flags). Chúc bạn sớm kiểm soát tốt!

Mối liên quan của hội chứng ruột kích thích (IBS) đến hệ vi khuẩn đường ruột và hệ thần kinh Hội chứng ruột kích thích (IBS) không chỉ là vấn đề tiêu hóa đơn thuần mà còn liên quan chặt chẽ đến sự tương tác giữa hệ vi khuẩn đường ruột (gut microbiota) và hệ thần kinh, qua cái gọi là trục ruột-não (gut-brain axis - GBA) hoặc rộng hơn là trục não-ruột-vi sinh vật (brain-gut-microbiome - BGM). Đây là một hệ thống giao tiếp hai chiều, nơi sự mất cân bằng ở bất kỳ phần nào cũng có thể dẫn đến triệu chứng IBS như đau bụng, rối loạn đại tiện, đầy hơi. Dựa trên các nghiên cứu gần đây (cập nhật đến 2025), dưới đây là phân tích chi tiết. 1. Liên quan đến hệ vi khuẩn đường ruột (Gut Microbiota) Hệ vi khuẩn đường ruột bao gồm hàng nghìn tỷ vi sinh vật sống trong ruột, đóng vai trò quan trọng trong tiêu hóa, miễn dịch và thậm chí là sức khỏe tâm thần. Trong IBS, thường xảy ra tình trạng rối loạn vi sinh vật (dysbiosis) – sự mất cân bằng giữa vi khuẩn có lợi và có hại: • Thay đổi thành phần vi khuẩn: Người bệnh IBS thường có ít vi khuẩn có lợi (như Bifidobacterium, Lactobacillus) và tăng vi khuẩn lên men (gây khí, chướng bụng). Điều này dẫn đến tăng sản xuất khí, thay đổi nhu động ruột, tăng tính thấm ruột (leaky gut), và kích hoạt viêm nhẹ. 0 2 • Vai trò trong triệu chứng: Microbiota ảnh hưởng đến việc sản xuất các chất chuyển hóa như axit béo chuỗi ngắn (short-chain fatty acids - SCFAs), giúp điều chỉnh miễn dịch và giảm viêm. Khi dysbiosis xảy ra, nó có thể tăng nhạy cảm đau nội tạng (visceral hypersensitivity) và góp phần vào IBS sau nhiễm trùng (post-infectious IBS), nơi nhiễm khuẩn đường ruột trước đó làm thay đổi microbiota lâu dài. 1 4 • Ảnh hưởng đến não: Microbiota giao tiếp với hệ thần kinh qua các chất hóa học (như serotonin, GABA), hormone và hệ miễn dịch, ảnh hưởng đến tâm trạng và stress – yếu tố làm trầm trọng IBS. 3 6 Nghiên cứu cho thấy việc bổ sung probiotics (men vi sinh) có thể cải thiện triệu chứng ở 50-70% bệnh nhân IBS bằng cách khôi phục cân bằng microbiota. 5 2. Liên quan đến hệ thần kinh (Nervous System) IBS được coi là rối loạn của tương tác ruột-não (disorder of gut-brain interaction), liên quan đến hệ thần kinh trung ương (CNS - não và tủy sống), hệ thần kinh ruột (enteric nervous system - ENS, “bộ não thứ hai” trong ruột), và hệ thần kinh tự trị (autonomic nervous system - ANS): • Rối loạn tín hiệu thần kinh: Trong IBS, có sự nhạy cảm quá mức ở ENS, dẫn đến nhu động ruột bất thường (tiêu chảy hoặc táo bón) và đau bụng âm ỉ. Stress từ CNS (qua trục HPA - hypothalamic-pituitary-adrenal) có thể kích hoạt phản ứng “chiến đấu hoặc chạy trốn”, làm gián đoạn tiêu hóa. 2 7 • Vai trò của neurotransmitter: Khoảng 90-95% serotonin (5-HT, chất dẫn truyền thần kinh điều chỉnh tâm trạng và nhu động ruột) được sản xuất ở ruột. Trong IBS, sự mất cân bằng serotonin dẫn đến rối loạn đại tiện và tăng lo âu/trầm cảm – thường gặp ở 30-50% bệnh nhân IBS. 1 10 • Ảnh hưởng từ stress và tâm lý: Stress mãn tính làm thay đổi kết nối não-ruột, tăng viêm và nhạy cảm, tạo vòng lặp: triệu chứng IBS làm tăng stress, và stress làm tệ hơn IBS. 3 5 Các liệu pháp như thuốc chống trầm cảm liều thấp (amitriptyline) hoặc liệu pháp nhận thức hành vi (CBT) nhắm vào hệ thần kinh để giảm triệu chứng. 9 3. Mối liên hệ giữa hệ vi khuẩn đường ruột và hệ thần kinh trong IBS Đây là mối quan hệ hai chiều qua trục BGM: • Từ microbiota đến thần kinh: Vi khuẩn sản xuất chất chuyển hóa (SCFAs, tryptophan metabolites) ảnh hưởng đến ENS và CNS qua dây thần kinh phế vị (vagus nerve), hormone (như cortisol) và hệ miễn dịch. Dysbiosis có thể gây viêm nhẹ, gửi tín hiệu lên não gây lo âu hoặc đau. 0 4 10 • Từ thần kinh đến microbiota: Stress từ CNS thay đổi môi trường ruột (giảm acid dạ dày, tăng tính thấm), dẫn đến dysbiosis. Ví dụ, lo âu mãn tính có thể làm giảm đa dạng vi khuẩn, tăng vi khuẩn gây hại. 2 6 11 • Vòng lặp trong IBS: Sự tương tác này giải thích tại sao IBS thường kèm theo rối loạn tâm thần (anxiety, depression) và tại sao điều trị nhắm vào cả hai (như chế độ ăn low-FODMAP + liệu pháp tâm lý) hiệu quả hơn. 1 13 Nghiên cứu gần đây (như mô hình BGM) cho thấy yếu tố di truyền và môi trường (stress, chế độ ăn) làm gián đoạn trục này, góp phần vào IBS. 2 14 Tóm lại, IBS là kết quả của sự mất cân bằng trong hệ thống phức tạp này, không phải bệnh lý thực thể mà là rối loạn chức năng. Để cải thiện, nên kết hợp thay đổi lối sống (giảm stress, chế độ ăn cân bằng), probiotics và khám chuyên khoa để có điều trị cá nhân hóa. Nếu bạn có triệu chứng, tham khảo bác sĩ để kiểm tra và loại trừ các nguyên nhân khác.

Tổng quát: Hội chứng ruột kích thích (IBS - Irritable Bowel Syndrome) là một rối loạn chức năng đường tiêu hóa phổ biến, thuộc nhóm rối loạn tương tác ruột-não (disorder of gut-brain interaction). Đây là tình trạng lành tính, không gây tổn thương thực thể ở ruột (không viêm, không loét, không ung thư), nhưng triệu chứng tái phát kéo dài, ảnh hưởng lớn đến chất lượng cuộc sống. Triệu chứng chính (thường gặp nhất) Theo tiêu chuẩn Rome IV (tiêu chuẩn chẩn đoán quốc tế hiện hành, cập nhật đến 2024-2025): • Đau bụng hoặc khó chịu bụng tái phát, trung bình ít nhất 1 ngày/tuần trong 3 tháng gần nhất, và triệu chứng bắt đầu ít nhất 6 tháng trước. • Đau bụng phải liên quan đến ít nhất 2 trong 3 yếu tố sau: 1 Liên quan đến đại tiện (đau giảm hoặc tăng sau đi cầu). 2 Kèm thay đổi tần suất đại tiện (tiêu chảy nhiều hơn hoặc táo bón nhiều hơn). 3 Kèm thay đổi hình dạng/phân (phân lỏng/nát hoặc phân cứng/viên). Các triệu chứng kèm theo thường gặp: • Đầy hơi, chướng bụng, sôi bụng (tiếng ọc ọc), trung tiện nhiều. • Rối loạn đại tiện: Tiêu chảy (phân lỏng, đi nhiều lần/ngày, đôi khi khẩn cấp), táo bón (đi ít, phân cứng, khó rặn), hoặc xen kẽ (mixed). • Phân có thể lẫn nhầy (nhưng không có máu). • Cảm giác đi chưa hết phân, mệt mỏi, lo âu, mất ngủ (do triệu chứng kéo dài). IBS được phân loại thành 4 thể chính (dựa trên triệu chứng đại tiện chủ đạo): • IBS-D (tiêu chảy chiếm ưu thế). • IBS-C (táo bón chiếm ưu thế). • IBS-M (mixed - xen kẽ tiêu chảy và táo bón). • IBS-U (unclassified - không rõ ràng). Nguyên nhân và cơ chế (chưa rõ hoàn toàn, đa yếu tố) • Rối loạn tương tác ruột-não: Hệ thần kinh ruột nhạy cảm quá mức (visceral hypersensitivity), nhu động ruột bất thường. • Rối loạn vi sinh đường ruột (dysbiosis): Lợi khuẩn giảm, hại khuẩn tăng. • Yếu tố kích hoạt phổ biến: Stress, căng thẳng tâm lý kéo dài, nhiễm khuẩn đường ruột trước đó (post-infectious IBS), chế độ ăn (thực phẩm FODMAP cao: hành tỏi, đậu, sữa lactose, trái cây ngọt…). • Yếu tố khác: Di truyền nhẹ, hormone (nữ giới mắc nhiều hơn nam), tuổi trung niên (thường 20-50 tuổi, giảm sau 50). Chẩn đoán • Chẩn đoán lâm sàng dựa trên Rome IV + loại trừ bệnh lý thực thể (không có xét nghiệm đặc hiệu cho IBS). • Bác sĩ thường hỏi bệnh sử chi tiết, khám lâm sàng. • Xét nghiệm loại trừ (nếu có dấu hiệu cảnh báo): Xét nghiệm máu (thiếu máu, viêm), phân (ký sinh trùng, máu ẩn), nội soi đại tràng (nếu >45-50 tuổi hoặc có dấu hiệu đỏ), siêu âm bụng, test không dung nạp lactose/fructose nếu nghi ngờ. • Dấu hiệu cảnh báo cần khám ngay (không phải IBS điển hình): Sụt cân, phân máu/đen, sốt, đau dữ dội cố định, khởi phát muộn (>50 tuổi), tiền sử gia đình ung thư đại tràng. Điều trị (tập trung kiểm soát triệu chứng, không chữa khỏi hoàn toàn) Điều trị cá nhân hóa theo thể bệnh và triệu chứng nặng nhẹ. Hướng dẫn từ các consensus gần đây (Seoul 2025, ACG, AGA…): 1 Thay đổi lối sống và chế độ ăn (bước đầu tiên, hiệu quả cao nhất ở nhiều người): ◦ Chế độ ăn low-FODMAP (giảm thực phẩm lên men: hành, tỏi, lúa mì, đậu, một số trái cây, sữa…): Thử 4-6 tuần dưới hướng dẫn chuyên gia dinh dưỡng → cải thiện rõ rệt ở 50-70% bệnh nhân. ◦ Ăn chậm, nhai kỹ, uống đủ nước, tăng chất xơ hòa tan (nếu IBS-C), tránh đồ cay nóng, rượu bia, cà phê, nước có gas. ◦ Tập thể dục đều đặn, giảm stress (thiền, yoga, tâm lý trị liệu). 2 Thuốc triệu chứng: ◦ Giảm đau bụng/co thắt: Thuốc kháng cholinergic (Buscopan), mebeverine, peppermint oil (dầu bạc hà). ◦ IBS-D (tiêu chảy): Loperamide (Imodium), rifaximin (kháng sinh cục bộ ruột), eluxadoline. ◦ IBS-C (táo bón): Thuốc nhuận tràng thẩm thấu (lactulose, macrogol), linaclotide, lubiprostone, prucalopride. ◦ Đầy hơi/chướng: Men vi sinh (probiotics đa chủng như Bifidobacterium, Lactobacillus), simethicone. ◦ Thuốc tác động thần kinh: Thuốc chống trầm cảm liều thấp (amitriptyline cho giảm đau, SSRI nếu kèm lo âu). 3 Các phương pháp khác: ◦ Probiotics (có bằng chứng hỗ trợ, đặc biệt giảm đầy hơi). ◦ Liệu pháp tâm lý (CBT - nhận thức hành vi) nếu stress nặng. ◦ Theo dõi định kỳ, tránh lạm dụng thuốc. IBS không nguy hiểm tính mạng, không tiến triển thành ung thư, nhưng nếu không kiểm soát tốt sẽ ảnh hưởng tâm lý và sinh hoạt. Nhiều người cải thiện rõ sau thay đổi lối sống + thuốc phù hợp. Nếu bạn đang gặp triệu chứng (như sôi bụng nhiều năm), nên khám bác sĩ Tiêu hóa để chẩn đoán chính xác và có kế hoạch điều trị cá nhân hóa.

BỆNH LÝ SÔI RUỘT KÉO DÀI NHIỀU NĂM? Tình trạng sôi bụng (hay còn gọi là bụng ùng ục, ọc ọc, borborygmi) kéo dài nhiều năm ở nam giới 50 tuổi là khá phổ biến, nhưng nếu kéo dài lâu như vậy thì thường không chỉ đơn thuần là sinh lý bình thường (như đói bụng hoặc ăn uống tạm thời). Dưới đây là các nguyên nhân chính thường gặp, dựa trên các thông tin y khoa phổ biến: 1. Nguyên nhân phổ biến nhất (chiếm đa số trường hợp kéo dài nhiều năm) • Hội chứng ruột kích thích (IBS - Irritable Bowel Syndrome): Đây là nguyên nhân hàng đầu gây sôi bụng kéo dài, đầy hơi, chướng bụng ở người lớn tuổi. Thường liên quan đến stress, căng thẳng kéo dài, chế độ ăn không điều độ (ăn cay, dầu mỡ, đồ uống có gas, thực phẩm lên men). Nam giới ở độ tuổi 50 hay gặp vì áp lực công việc, cuộc sống, và hệ tiêu hóa bắt đầu nhạy cảm hơn. Triệu chứng thường kèm theo: đau bụng âm ỉ, táo bón xen kẽ tiêu chảy, phân nát hoặc có chất nhầy. • Rối loạn hệ vi sinh đường ruột (loạn khuẩn ruột): Lợi khuẩn giảm, hại khuẩn tăng (do dùng kháng sinh nhiều lần, ăn uống không lành mạnh qua nhiều năm) → thức ăn lên men nhiều, sinh khí → sôi bụng liên tục. • Không dung nạp thực phẩm hoặc kém hấp thu carbohydrate: Thường gặp ở tuổi trung niên trở lên, như: ◦ Không dung nạp lactose (sữa và sản phẩm từ sữa). ◦ Không dung nạp fructose (trái cây ngọt, mật ong, nước ngọt). ◦ Ăn nhiều FODMAPs (một số loại rau củ, đậu, hành tỏi, lúa mì…). Những chất này khó tiêu, lên men trong ruột gây khí và tiếng sôi. 2. Nguyên nhân khác hay gặp ở nam giới 50 tuổi • Viêm đại tràng mạn tính hoặc viêm loét đại tràng nhẹ (ít gặp hơn IBS nhưng cần loại trừ). • Dyspepsia chức năng (rối loạn tiêu hóa chức năng) hoặc viêm dạ dày mạn. • Thói quen sinh hoạt tích tụ lâu năm: Uống nhiều rượu bia, cà phê, hút thuốc, ăn nhanh/nuốt nhiều hơi, ăn khuya, stress mãn tính → làm tăng nhu động ruột và khí. • Tác động của tuổi tác: Nhu động ruột thay đổi, enzyme tiêu hóa giảm, vi khuẩn đường ruột mất cân bằng → dễ sôi bụng hơn. 3. Khi nào cần đi khám ngay (đừng chủ quan)? Nếu sôi bụng nhiều năm kèm theo một hoặc nhiều dấu hiệu dưới đây, có thể là bệnh lý nghiêm trọng hơn (hiếm nhưng cần kiểm tra): • Đau bụng dữ dội hoặc đau cố định một chỗ. • Tiêu chảy/táo bón kéo dài, phân có máu, phân đen. • Sụt cân không rõ lý do. • Buồn nôn, nôn nhiều, chán ăn. • Bụng chướng to bất thường hoặc có khối u. Lúc này cần nội soi đại tràng, siêu âm bụng, xét nghiệm phân, máu để loại trừ bệnh Crohn, viêm loét đại tràng, bệnh celiac, tắc ruột mạn, hoặc thậm chí ung thư đại trực tràng (nguy cơ tăng ở nam >50 tuổi). Lời khuyên thực tế • Thử thay đổi chế độ ăn 2–4 tuần: Giảm đồ chiên xào, cay nóng, sữa, nước ngọt có gas, hành tỏi, đậu; tăng probiotic (sữa chua không đường, men vi sinh). Nhiều người cải thiện rõ rệt nếu là IBS hoặc loạn khuẩn. • Uống đủ nước, ăn chậm, nhai kỹ, giảm stress (tập thể dục nhẹ, thiền). • Nếu không cải thiện sau 1–2 tháng thay đổi lối sống → nên đi khám chuyên khoa Tiêu hóa để nội soi và xét nghiệm cụ thể. Sôi bụng nhiều năm hiếm khi nguy hiểm tính mạng nếu không kèm triệu chứng nặng, nhưng nó ảnh hưởng chất lượng cuộc sống rất nhiều. Đi khám sớm sẽ yên tâm hơn, vì ở tuổi 50 kiểm tra định kỳ tiêu hóa là rất nên làm. Chúc bạn mau khỏe!

THUỐC ĐIỀU TRỊ ĐÁI THÁO ĐƯỜNG BẰNG ĐƯỜNG UỐNG PHỔ BIẾN NHẤT. 080226 1. Metformin (Dimethylbiguanide) Là thuốc được sử dụng rộng rãi ở tất cả các quốc gia. Trước đây 30 năm là thuốc điều trị chính của đái tháo đường typ 2. Các loại viên Metformin 500mg, 850mg, 1000 mg. - Hiện nay Phenformin không còn lưu hành trên thị trường. - Liều khởi đầu viên 500 hoặc 850mg: 500 hoặc 850 mg (1 viên/ngày), thường uống vào buổi chiều, trước hoặc sau ăn. - Hiện nay liều tối đa khuyến cáo là 2000mg/ngày hoặc 850mg x 3 lần/ngày. Tăng liều hơn nữa không tăng thêm hiệu quả nhưng sẽ tăng tác dụng phụ. - Chống chỉ định của metformin là suy tim nặng, bệnh gan (kể cả nghiện rượu), bệnh thận (creatinin máu > 160 mol/l), người có tiền sử nhiễm toan lactic, do làm tăng nguy cơ nhiễm acid lactic. Metformin cũng chống chỉ định ở những trường hợp có thiếu oxy mô cấp như người đang có nhồi máu cơ tim, choáng nhiễm trùng. 2. Sulfonylurea - Sulfonylurea kích thích tuỵ tiết insulin. - Các loại sulfonylurea trên thị trường: + Thế hệ 1: thuốc thuộc nhóm này gồm Tolbutamide, Chlorpropamide, viên 500mg - nhóm này hiện ít được sử dụng do nhiều tác dụng phụ + Thế hệ 2: các thuốc thuộc nhóm này gồm Glibenclamid (Hemidaonil 2,5mg; Daonil 5mg; Glibenhexal 3,5mg;…); Gliclazid (Diamicron 80mg; Diamicron MR30 mg; Diamicron MR60 mg, Predian 80mg;…); Glipizid (minidiab), Glyburid;… - Liều thông thường của nhóm Sulfonylurea: - Glipizid từ 2,5 mg đến 20,0mg/ ngày. - Gliclazid từ 40 – 320mg/ngày. - Gliclazid MR từ 30 – 120 mg/ngày. - Glimepirid từ 1,0 – 6,0 mg/ngày- cá biệt tới 8,0 mg/ngày. - Glibenclamid từ 1,25 – 15,0 mg/ ngày. Các thuốc sulfonylurea được sử dụng rộng rãi dưới dạng đơn trị liệu hoặc phối hợp với các thuốc nhóm Biguanid, Glitazon, thuốc ức chế men Alpha-glucosidase, ức chế men DPP-4, insulin. 3. Thuốc ức chế enzym Alpha- glucosidase - có tác dụng làm chậm hấp thu monosaccharide, do vậy hạ thấp lượng glucose máu sau bữa ăn. -Những thuốc nhóm này gồm: + Acarbose: Glucobay (50mg và 100mg). Tác dụng không mong muốn: đầy bụng, ỉa chảy… Liều thuốc có thể tăng từ 25mg đến 50mg hoặc 100mg/mỗi bữa ăn. + Nhóm Voglibose: thuốc này hiện không có tại Việt Nam 4. Metiglinide/Repaglinide - thuốc kích thích bài tiết insulin sau ăn (khi có tăng glucose trong máu) - Liều dùng: Hiện có hai thuốc trong nhóm này: Repaglinid liều từ 0,5 đến 4 mg/bữa ăn. Liều tối đa 16 mg/ngày. Nateglinid liều từ 60 đến 180 mg/bữa ăn. Liều tối đa 540,0 mg/ngày. 5. Thiazolidinedion (Glitazone) - Thuốc làm tăng nhạy cảm của insulin ở cơ vân, mô mỡ đồng thời ngăn cản quá trình sản do tăng nguy cơ biến cố tim mạch (rosiglitazon), hoặc ung thư nhất là ung thư bàng quang (pioglitazon) 6. Gliptin - tác dụng kích thích bài tiết insulin, và ức chế sự tiết glucagon khi có tăng glucose máu sau khi ăn. Các thuốc ức chế enzym DPP-4 hiện đã có tại Việt Nam như sau: - Sitagliptin liều 50-100 mg/ngày - Vildagliptin liều 2×50 mg/ngày. - Saxagliptin–liều 2,5 – 5 mg/ ngày - Linagliptin- liều 5 mg/ngày 7. Nhóm thuốc ức chế SGLT2: - Là nhóm thuốc ức chế SGLT2 ở thận làm hạn chế hấp thu đường ở thận. - Thuốc hiện đã có tại Việt Nam: Foxiga 10mg/ngày.

📜 NGHỊ ĐỊNH 50: KHI NHÀ NƯỚC "SALE OFF" 70% TIỀN SỬ DỤNG ĐẤT - CƠ HỘI ĐỔI ĐỜI HAY CÁI BẪY NGỌT NGÀO? 🇻🇳💸🏠 Chào các bạn, Lại Thế Vũ - Dr. Land đây. Bây giờ là 7 giờ 15 tối Thứ Bảy, ngày 7 tháng 2 năm 2026. Tôi đang ngồi trong thư phòng, bên cạnh là tách trà nóng và xấp tài liệu dày cộp về Nghị định 50/2026/NĐ-CP vừa được ban hành. Ngoài kia, không khí Tết vẫn còn vương vấn, nhưng trong giới đầu tư và đặc biệt là với hàng triệu hộ gia đình Việt Nam, một cái "Tết lớn" thực sự bây giờ mới bắt đầu. Victor Hugo – đại văn hào Pháp – từng nói một câu chân lý để đời: "Không gì mạnh mẽ hơn một ý tưởng đã đến thời của nó." Và hôm nay, ý tưởng về việc "Cởi trói cho đất đai, khoan thư sức dân" đã chính thức đến thời. Nếu như tối qua tôi phải trả lời một độc giả với giọng điệu thận trọng về việc "khó đòi lại tiền thuế", thì hôm nay, cầm Nghị định 50 trên tay, tôi muốn hét lên với các bạn rằng: PHÉP MÀU LÀ CÓ THẬT! Chính phủ vừa tung ra một cú đấm thép vào cơ chế cũ, và một vòng tay nhân văn để ôm lấy người dân. Giảm 70% tiền sử dụng đất. Hoàn trả tiền cho người đã nộp lố. Đây không phải là giấc mơ. Đây là Nghị định 50. Hôm nay, Dr. Land sẽ cùng các bạn mổ xẻ "Siêu chính sách" này dưới góc nhìn của một chuyên gia tài chính và quản trị dòng tiền. Tại sao đây là cơ hội ngàn năm có một? Và làm thế nào để bạn không biến "lộc trời" thành "nước đổ lá khoai"? 📜 NGHỊ ĐỊNH 50: KHI NHÀ NƯỚC "SALE OFF" 70% TIỀN SỬ DỤNG ĐẤT - CƠ HỘI ĐỔI ĐỜI HAY CÁI BẪY NGỌT NGÀO? 🇻🇳💸🏠 1. BỐI CẢNH VĨ MÔ: TẠI SAO LẠI LÀ LÚC NÀY? Trước khi đi vào chi tiết, hãy nhìn bức tranh lớn. Tại sao Nhà nước lại chấp nhận giảm thu ngân sách khổng lồ như vậy? Hernando de Soto – nhà kinh tế học lừng danh người Peru, tác giả cuốn "Bí ẩn của vốn" – đã chỉ ra rằng: "Lý do người nghèo ở các nước đang phát triển không thể làm giàu là vì họ nắm giữ những tài sản chết (Dead Capital)." Đó là những mảnh đất không có sổ đỏ, những căn nhà xây trái phép. Chúng không thể thế chấp, không thể giao dịch chính ngạch, không thể tạo ra dòng tiền. Ở Việt Nam, hàng triệu hộ gia đình như anh Đức Lợi (Bình Chánh, TP.HCM) đang ngồi trên đống vàng nhưng sống cuộc đời nghèo khó. Đất cha ông để lại, muốn lên thổ cư thì tiền thuế lên tới cả tỷ đồng – bằng cả gia tài. Họ đành xây lụi, ở chui. Điều này tạo ra một nền kinh tế ngầm khổng lồ và lãng phí nguồn lực xã hội. Nghị định 50 ra đời chính là để HÓA GIẢI LỜI NGUYỀN này. Nhà nước chấp nhận "lùi 1 bước" (giảm thu tiền sử dụng đất) để "tiến 3 bước": 1. Hợp thức hóa tài sản cho dân -> Dân giàu lên. 2. Tài sản có sổ đỏ -> Dân thế chấp vay vốn làm ăn -> Dòng tiền chảy vào nền kinh tế. 3. Thị trường BĐS minh bạch -> Thu thuế chuyển nhượng, thuế kinh doanh bền vững hơn. Đây là một nước cờ "Win-Win" (Cùng thắng) đỉnh cao của Chính phủ nhiệm kỳ này. 2. GIẢI MÃ CON SỐ: GIẢM SÂU KỶ LỤC VÀ CẤU TRÚC 3 NẤC THANG Nghị định 50 quy định mức giảm tiền sử dụng đất khi chuyển mục đích sử dụng (lên thổ cư) hoặc công nhận quyền sử dụng đất như sau: • Nấc 1 (Trong hạn mức giao đất ở): GIẢM 70%. • Ví dụ: Hạn mức đất ở tại xã Bình Chánh là 300m2. Bạn có 300m2 đất vườn muốn lên thổ cư. • Giá cũ: 1 tỷ đồng. • Giá mới (Nghị định 50): Chỉ phải đóng 300 triệu. Bạn tiết kiệm được 700 triệu. (Số tiền này đủ xây một căn nhà cấp 4 khang trang). • Nấc 2 (Vượt hạn mức nhưng < 1 lần): GIẢM 50%. • Nếu bạn có 500m2. Thì 300m2 đầu giảm 70%. 200m2 tiếp theo giảm 50%. • Nấc 3 (Vượt quá 1 lần hạn mức): NỘP 100%. • Phần diện tích "đại gia" này phải đóng full theo giá thị trường. Công bằng xã hội nằm ở đây. Điểm đắt giá nhất: Giá đất để tính tiền là giá tại THỜI ĐIỂM NỘP ĐỦ HỒ SƠ. Điều này xóa bỏ nỗi sợ "ngâm hồ sơ chờ tăng giá" của cán bộ địa chính. Bạn nộp hồ sơ ngày 1/2/2026, giá đất chốt tại ngày đó. Dù 6 tháng sau mới ra sổ, giá đất thị trường có x2 thì bạn vẫn đóng theo giá cũ. Đây là sự bảo đảm về RỦI RO TÀI CHÍNH. 3. CÂU CHUYỆN "ANH ĐỨC LỢI" VÀ GIẤC MƠ AN CƯ Quay lại câu chuyện của anh Đức Lợi ở Bình Chánh. Gia đình anh có 1.000m2 đất trồng cây lâu năm. Anh muốn cắt 100m2 cho con trai ra riêng xây nhà. Năm 2025, anh lên hỏi địa chính. Cán bộ tính sơ sơ tiền chuyển đổi theo Bảng giá đất mới sát thị trường: 1,2 tỷ đồng. Anh Lợi làm thợ hồ, lương 10 triệu/tháng. 1,2 tỷ là con số thiên văn. Anh về nhà, nhìn con trai, thở dài: "Thôi con ráng ở nhà tạm, ba không lo nổi." Tháng 2/2026, Nghị định 50 ban hành. 100m2 đó nằm trong hạn mức. Tiền sử dụng đất giảm 70%. Số tiền anh phải đóng chỉ còn: 360 triệu đồng. Anh Lợi nói: "Tôi mừng không ngủ được." 360 triệu là số tiền anh có thể vay mượn anh em dòng họ được. Giấc mơ an cư đã thành hiện thực. Câu chuyện của anh Lợi không chỉ là chuyện của một người. Đó là chuyện của hàng triệu người lao động Việt Nam. Nghị định này mang tính nhân văn sâu sắc, đúng như Luật sư Nguyễn Văn Hậu nhận định: "Mở ra cơ hội cho hàng ngàn hộ gia đình bế tắc." 4. CÚ "QUAY XE" LỊCH SỬ: HOÀN TIỀN CHO NGƯỜI ĐÃ NỘP (CƠ CHẾ CHUYỂN TIẾP) Đây là phần trả lời cho câu hỏi của vị độc giả đêm qua, và là điều khiến tôi bất ngờ nhất về độ "chơi đẹp" của Chính phủ lần này. Thông thường, luật bất hồi tố. Nhưng Nghị định 50 có Điều khoản chuyển tiếp (Transitional Provision) cực kỳ nhân văn: • Đối tượng: Những hộ gia đình, cá nhân đã có quyết định chuyển mục đích sử dụng đất từ ngày 1/8/2024 đến trước ngày 1/1/2026. • Cơ chế: Nếu đã nộp tiền theo mức cao (cũ), được quyền đề nghị tính lại theo mức ưu đãi mới (Nghị định 50). • Kết quả: Số tiền nộp thừa được HOÀN TRẢ hoặc trừ vào nghĩa vụ khác. Ví dụ: Bạn nộp 1 tỷ vào tháng 9/2025. Theo luật mới bạn chỉ phải nộp 300 triệu. Nhà nước sẽ trả lại bạn 700 triệu. Đây là một món quà khổng lồ! ⚠️ CẢNH BÁO TỐI KHẨN (DEADLINE): Quyền lợi này không tự động rơi vào túi bạn. Bạn phải làm ĐƠN ĐỀ NGHỊ. Hạn chót: Trước ngày 1/1/2027. Nếu đến ngày 2/1/2027 bạn mới lững thững cầm đơn lên, cơ quan thuế sẽ lắc đầu: "Xin lỗi, hết hạn." Lúc đó thì đúng là "Khóc tiếng Mán". Bài học: Trong tài chính, SỰ CHỦ ĐỘNG là tiền bạc. Đừng chờ ai nhắc. Hãy làm ngay hôm nay. 5. CÁI BẪY "MỘT LẦN DUY NHẤT": CHỌN CON CÁ TO HAY CON CÁ BÉ? Mọi ân huệ đều có giới hạn. Nghị định 50 quy định: Ưu đãi giảm 70% chỉ áp dụng MỘT LẦN DUY NHẤT cho một hộ gia đình trên MỘT THỬA ĐẤT. Đây là cái bẫy dành cho những người thiếu hiểu biết tài chính. Tình huống: Ông Ba có 2 mảnh đất. • Mảnh A: 50m2 ở trong hẻm sâu (Tiền sử dụng đất dự kiến 100 triệu). • Mảnh B: 300m2 ở mặt tiền đường lớn (Tiền sử dụng đất dự kiến 3 tỷ). Ông Ba nhanh nhảu đi làm sổ cho mảnh A trước vì "ít tiền, dễ làm". Ông xin áp dụng ưu đãi Nghị định 50. Ông được giảm 70% của 100 triệu -> Tiết kiệm được 70 triệu. Ông Ba cười hỉ hả. Tháng sau, ông đi làm sổ cho mảnh B (3 tỷ). Ông xin ưu đãi. Cán bộ thuế check hệ thống: "Bác Ba ơi, bác dùng quyền ưu đãi cho mảnh A rồi. Mảnh B này bác phải đóng đủ 3 tỷ nhé." Lúc này ông Ba mới ngã ngửa. Ông đã dùng cái "Thẻ bài miễn tử" để cứu một con tốt, và để mất con xe. Lẽ ra, ông phải dùng ưu đãi cho mảnh B -> Tiết kiệm được 70% của 3 tỷ = 2,1 TỶ ĐỒNG. Lời khuyên của Dr. Land: Hãy ngồi xuống, liệt kê hết tài sản đất đai của mình. Tính toán xem mảnh nào có tiền sử dụng đất CAO NHẤT. Dùng quyền ưu đãi cho mảnh đó. Đừng "tham bát bỏ mâm". 6. GÓC NHÌN QUỐC TẾ: BÀI HỌC TỪ MỸ VÀ TRUNG QUỐC Nhìn ra thế giới, chính sách này làm tôi nhớ đến Đạo luật Homestead 1862 của Mỹ. Chính phủ Mỹ đã cấp đất miễn phí (hoặc cực rẻ) cho người dân di cư sang miền Tây, với điều kiện họ phải canh tác và xây nhà. Kết quả? Nước Mỹ mở rộng bờ cõi, kinh tế bùng nổ, tạo ra tầng lớp trung lưu sở hữu tài sản mạnh mẽ. Hay như Trung Quốc những năm 1980, khi Đặng Tiểu Bình thực hiện cải cách đất đai, cho phép người dân có quyền sử dụng đất lâu dài hơn. Điều này đã giải phóng sức sản xuất khổng lồ, biến Trung Quốc thành công xưởng thế giới. Việt Nam 2026 đang đi đúng con đường đó. Chúng ta đang biến "Đất đai" từ một gánh nặng chi phí thành một ĐỘNG LỰC TĂNG TRƯỞNG (Growth Driver). 7. LỜI KHUYÊN CHIẾN LƯỢC CHO TỪNG ĐỐI TƯỢNG 🔰 Với Người dân lao động (Như anh Lợi): • Hành động ngay: Đừng chần chừ. Chính sách có thể thay đổi trong tương lai. Có cơ hội là làm sổ ngay. • Vay mượn thông minh: Nếu thiếu tiền đóng 30% còn lại, hãy mạnh dạn vay ngân hàng. Vì khi có sổ đỏ, giá trị mảnh đất sẽ tăng gấp đôi, gấp ba. Lãi suất ngân hàng không là gì so với mức tăng giá trị tài sản. 🔰 Với Nhà Đầu Tư Bất Động Sản: • Săn đất CLN (Cây lâu năm) quy hoạch ở: Đây là mỏ vàng. Hãy tìm mua những lô đất dân chưa có tiền lên thổ cư. Mua giá đất vườn. Sau đó dùng quyền ưu đãi (nếu nhờ được chủ cũ hoặc bản thân chưa dùng) để lên thổ cư giá rẻ. • Lưu ý: Kiểm tra kỹ hạn mức "một lần duy nhất". 🔰 Với Chủ Doanh Nghiệp: • Giải phóng dòng tiền: Nghị định cho phép khấu trừ tiền bồi thường giải phóng mặt bằng vào tiền sử dụng đất. Đây là cơ hội để các chủ đầu tư đẩy nhanh tiến độ dự án. • Tái cấu trúc tài sản: Nếu doanh nghiệp (hoặc cá nhân chủ doanh nghiệp) đang nắm giữ quỹ đất lớn chưa lên thổ cư, hãy tận dụng "cửa sổ vàng" này để hợp thức hóa, tăng giá trị tài sản trên bảng cân đối kế toán. 8. KẾT LUẬN: ĐỪNG ĐỂ CƠ HỘI TRÔI QUA KẼ TAY Warren Buffett nói: "Cơ hội hiếm khi đến. Khi trời mưa vàng, hãy mang xô ra hứng, đừng mang cái đê khâu." Nghị định 50 chính là cơn mưa vàng đó. Đối với nhiều gia đình, đây là cơ hội duy nhất trong đời để chính danh hóa mảnh đất cha ông. Đối với nhà đầu tư, đây là cơ hội để tối ưu hóa biên lợi nhuận. Đừng để sự thiếu hiểu biết (như vụ "một lần duy nhất") hay sự lười biếng (chậm nộp đơn hoàn tiền) cướp đi tài sản của bạn. Hãy đọc kỹ, hiểu sâu và hành động quyết liệt. Chúc các bạn một buổi tối cuối tuần tràn đầy niềm vui và những kế hoạch "làm sổ bạn bộ "vũ khí" này. HÃY MỜI TÔI (Hoặc nhận miễn phí bản rút gọn qua link đăng ký) 1. MẪU ĐƠN "ĐỀ NGHỊ HOÀN TRẢ TIỀN SỬ DỤNG ĐẤT" (CHUẨN NGHỊ ĐỊNH 50): Chỉ cần điền tên và số tiền, gửi cơ quan thuế. 2. Dữ liệu xây dựng FILE EXCEL "TÍNH TOÁN TIỀN SỬ DỤNG ĐẤT": Nhập diện tích, giá đất, hạn mức -> Ra ngay số tiền được giảm và số tiền phải đóng. (Biết ngay nên chọn mảnh nào để hưởng ưu đãi). 3. EBOOK "QUY TRÌNH LÀM SỔ ĐỎ LẦN ĐẦU 2026": Cầm tay chỉ việc từ A-Z. 4. DANH SÁCH "HẠN MỨC GIAO ĐẤT Ở" CỦA 63 TỈNH THÀNH: Để biết mình được giảm 70% cho bao xác nhận Trợ lý của tôi sẽ gửi tài liệu ngay cho bạn. Đừng để mất tiền oan vì thiếu hiểu biết! #NghiDinh50 #GiamTienSuDungDat #

Con gái của một người mẹ Trung Quốc đi học ở trường có chương trình trao đổi học sinh với một trường trung học cơ sở ở Hoa Kỳ, vì vậy có một nữ sinh người Mỹ đã đến sống ở nhà của bà. Trong những ngày tiếp xúc, cô bé này đã gây ấn tượng sâu sắc với bà. Bà cho biết: *** Lần bất ngờ đầu tiên Lần đầu tiên gặp, cô bé cao hơn con gái tôi một cái đầu, da trắng bóc, dáng người cao gầy, cô bé nở nụ cười chân thành vô cùng lôi cuốn. Bữa sáng đầu tiên, tôi chuẩn bị bánh bao và hoành thánh Dương Châu, các cháu đều ăn rất vui vẻ, cô bé người Mỹ cũng dùng đũa, nói là muốn 'nhập gia tùy tục'. Khi sắp ăn xong, cô bé nói với tôi: "Đây là bữa sáng ngon nhất mà cháu từng ăn, vô cùng cảm ơn cô!" Cô bé này rất giỏi khen ngợi người khác, tôi hoàn toàn bất ngờ. Tôi nấu cho con gái ăn mười mấy năm cũng chưa từng được nghe con gái khen. Cảm giác khi được cô bé này khen ngợi thật sự rất tuyệt, khoảng cách giữa chúng tôi lập tức gần hơn không ít. Lần bất ngờ thứ hai Vào bữa tối, tôi nấu những món như trứng chiên cà chua, sườn xào chua ngọt mà mình giỏi nhất, chúng tôi vừa ăn vừa trò chuyện rất vui. Ăn xong, hai cháu đang nói chuyện, tôi bắt đầu dọn dẹp chén đũa, cô bé người Mỹ lập tức đứng dậy nói với tôi: "Cháu có thể giúp cô không ạ?" Đây là lần thứ hai tôi bất ngờ, nhìn thấy sự chân thành của cô bé này, tôi vội nói: "Không cần đâu, hai đứa cứ nói chuyện đi". Con gái tôi thấy mẹ bận rộn mười mấy năm quen rồi, còn cô bé này biết suy nghĩ cho người khác, lập tức phản ứng theo bản năng như một thói quen. Lần bất ngờ thứ ba Ngày hôm sau, cả nhà đã khá thân với nhau rồi. Tôi thấy hộ chiếu của cô bé đã rất cũ nên tò mò hỏi: "Cháu từng đi bao nhiêu nước rồi?". Câu trả lời của cô bé khiến tôi bất ngờ lần thứ ba: "Đây là quyển hộ chiếu thứ 3 của cháu, cháu đã đi khoảng 30 nước rồi." Nhìn thấy biểu cảm kinh ngạc của tôi, cô bé giải thích: "Thường thì vào kỳ nghỉ, trường chúng cháu sẽ tổ chức cho học sinh vừa đi du lịch vừa học. Đây là lần đầu cháu đến Trung Quốc, chủ yếu là đi Thượng Hải, Nam Kinh, Bắc Kinh và Tây An". 4 thành phố này được phụ huynh và giáo viên lựa chọn vì đại diện cho quá khứ và hiện tại của Trung Quốc. Tôi âm thầm bội phục, đồng thời hỏi cô bé: "Các cháu đi khắp thế giới như vậy, còn việc học thì sao?" Phải biết rằng con của chúng tôi dù vào kỳ nghỉ cũng phải chạy khắp các lớp học thêm. Cô bé nhìn con gái tôi, tỏ ra rất ngưỡng mộ nói: "Bình thường việc học của chúng cháu rất nặng, mỗi ngày về nhà phải làm bài tập suốt 5 tiếng". "5 tiếng" này khiến con gái tôi bị sốc. Tôi bắt đầu hiểu được gia cảnh của cô bé: Bố làm ở công ty riêng, mẹ ở nhà nội trợ. Nhưng cháu nhấn mạnh rằng mẹ mình rất vất vả, phải đảm đương mọi việc thường ngày trong nhà cùng với việc chăm sóc bãi cỏ, bảo dưỡng hồ bơi, máy bay trực thăng... ; anh trai cô bé rửa chén và giúp mẹ làm vệ sinh; còn cháu thì chịu trách nhiệm chăm sóc cho hai chú chó và ba chú mèo trong nhà. Cả nhà mỗi người có một nhiệm vụ riêng rất rõ ràng. Còn gia đình tôi thì: bố, mẹ phải đi làm, mẹ còn phải lo sinh hoạt cho cả nhà, các con thì không quan tâm đến việc gì khác ngoài học tập. Rõ ràng là có sự khác biệt rất lớn về nghĩa vụ và trách nhiệm trong gia đình. Lần bất ngờ thứ tư Đây là bữa cơm cuối cùng chúng tôi ăn cùng nhau. Cô bé người Mỹ sắp phải rời khỏi Nam Kinh rồi, để cho cô bé thưởng thức những món ăn ngon nhất của Trung Quốc, chúng tôi đưa cô bé đến nhà hàng sang trọng nhất Nam Kinh có tên là Sư Tử Kiều và gọi món "gà hầm" xếp hàng đầu cả nước. Sau khi cô bé biết món này làm từ vi cá thì vô cùng kiên quyết từ chối: "Cháu không thể chấp nhận được món ăn này, động vật cần được bảo vệ". Sau đó không bàn cãi thêm gì nữa, tôi đổ mồ hôi, đột nhiên cảm thấy nể phục. Lần bất ngờ thứ năm Sau bữa cơm, các cháu hẹn nhau đi chơi ở khu vui chơi gần đó, ngoài con gái tôi và cô bé người Mỹ, chúng tôi còn mời thêm 2 người bạn thân của con gái tôi. Chơi xong, các cháu không ngừng nói với tôi: "Mẹ ơi, người Mỹ quá giỏi luôn! Vào đến khu trò chơi, hai đứa bạn của con đi chơi ngay, cái gì vui thì chơi cái đó. Còn bạn người Mỹ thì kéo con vừa đi vừa quan sát trò nào có lợi nhất, đi một vòng rồi mới chọn mục tiêu, bạn ấy thắng rất nhiều đồng xu, sau khi chia cho chúng con rồi mới đi tìm trò mà mình thích". Lần này tôi không chỉ bất ngờ, mà còn chấn động, một cô bé còn nhỏ như vậy đã biết làm thế nào để có được lợi ích lớn nhất, lúc nào cũng suy nghĩ rất kỹ lưỡng, quả thật là quá "đáng sợ". Con gái tôi nói một câu khiến tôi cứ suy nghĩ mãi: "Mẹ ơi, cứ thế này thì sau này chúng ta chỉ có thể làm công cho họ thôi ạ...." • Suy ngẫm Chúng ta đang nuôi dạy con thế nào vậy? Quá mức yêu chiều, quá mức bao bọc, liên tục can dự, dẫn đến việc con của chúng ta vô dụng, vô tình. Giáo dục theo kiểu máy photocopy đã làm mất đi tinh thần, hạn chế sự sáng tạo của các cháu. Tự do là bản tính của trẻ nhỏ, tự nhiên là thiên tính của các cháu, kiềm hãm bản tính và thiên tính nghĩa là kiềm hãm sức sống và động lực trưởng thành của trẻ. Vậy nền giáo dục như thế nào mới thật sự có thể bồi dưỡng được nhân tài có sức sáng tạo đâ Nguồn: Ngọc Trúc

Tôi tên là Ruth, 72 tuổi. Và hôm qua, tôi bỗng trở thành “đối tượng cần theo dõi”… trong mắt chính con gái mình. Không phải vì tôi bệnh. Không phải vì tôi lẫn. Mà vì tôi đã… rút sạch toàn bộ tiền tiết kiệm của mình. Từng xu một. Con gái tôi, Jessica, phó chủ tịch ở Thung lũng Silicon, nghĩ rằng tôi đã mất trí. Nó báo sẽ bay từ California về để làm một thứ mà nó gọi là “can thiệp khẩn”. Nó không hiểu rằng… tôi vừa hồi sức cho chính cuộc đời mình. Suốt 45 năm, tôi là Ruth — y tá trưởng khoa cấp cứu ở bệnh viện St. Jude’s. Cả cuộc đời tôi ngập mùi thuốc sát trùng, cà phê cháy và tiếng rên rỉ tuyệt vọng. Tôi từng nắm tay bệnh nhân, ép tim đến gãy cả xương sườn, báo tin dữ đến mức không còn nhớ nổi bao nhiêu lần. Thế giới của tôi là hỗn loạn, và tôi biết cách xử lý nó. Rồi tôi nghỉ hưu. Sáu tháng sau, chồng tôi — Frank — mất. Và sự im lặng ập xuống như nuốt chửng tôi. Jessica là người tốt. Nó chỉ… quá “hiệu quả”. Nó quản lý cả đội kỹ sư chuyên tạo ra app để “tối ưu hóa sự kết nối của con người”. Chỉ có điều, cuộc đời không phải cái bảng Excel để nó gõ vài hàm là xong. Thế là nó bắt đầu “sửa” tôi. Nó bán nhà của tôi, chuyển tôi vào một khu dưỡng lão siêu hiện đại tên “Gilded Willow”. Mọi thứ đều là kính và thép bóng loáng. Nhưng tôi thấy mình như bị nhốt trong một cái… chuồng high-tech. Nó đưa tôi đeo một cái vòng theo dõi nhịp tim, bước chân, nguy cơ té ngã. Nhìn không khác gì vòng quản thúc. Những năm “vàng” của tôi bị biến thành thời khóa biểu: 10h: thể dục dưới nước 14h: “kích thích nhận thức” (thực ra là chơi Bingo) 17h: ăn tối ít muối “Mẹ, dữ liệu cho thấy mẹ đang phát triển tốt lắm!” — nó nói qua video call, mắt vẫn nhìn vào một màn hình khác. Tôi trả lời: “Jessica, mẹ ‘nghỉ ngơi’ hai năm rồi. Và đó là thứ mệt nhất mẹ từng làm.” Rồi tia sáng đến. Hôm đó tôi đi xe buýt — chỉ để cảm nhận được mình đang di chuyển — thì trông thấy cái biển hiệu: “Sunrise Grill”. Frank đã đưa tôi đến đây trong buổi hẹn đầu tiên của hai đứa hồi 1973. Chúng tôi ăn chung một miếng bánh táo. Bây giờ, trước quán là biển “Bán gấp”. Bên cạnh còn dán tờ giấy báo điểm vệ sinh bét nhất. Tôi bước vào. Bên trong trống trơn, chỉ có một cậu trai khoảng 20 mấy tuổi, ngồi gục bên laptop, người tái mét dưới ánh sáng màn hình. Tôi gõ lên quầy: “Cái mặt bàn này vi phạm quy định vệ sinh đó.” Cậu giật mình, đóng laptop lại. “Dạ… tụi con sắp đóng cửa. Hẳn luôn.” “Tôi thấy rồi.” — tôi liếc ly cà phê nguội. — “Chủ ở đâu?” Cậu thở dài: “Dạ… là con. Ông nội con mở quán này. Ổng… mất rồi.” “Vì COVID hả?” — tôi hỏi. Cậu bật cười chua chát: “Không. Ổng sống qua COVID. Nhưng… tiền viện phí giết tụi con. Con cố giữ quán, cố trả nợ, mà…” Cậu dang tay như đầu hàng. Cậu đang cố trả núi nợ bằng… mấy dĩa trứng chiên. Bản năng của một y tá cấp cứu trỗi dậy. Đây không phải quán ăn xuống cấp. Đây là một ca cấp cứu. “Tất cả hết bao nhiêu?” — tôi hỏi. “Dạ??” “Tổng nợ và giá sang quán.” Cậu nói ra con số. Gần bằng đúng số tiền tôi để dành cả đời. “Tôi sẽ có mặt lúc 6h sáng mai.” — tôi mở sổ chi phiếu. — “Tôi không phải ‘cộng sự’. Tôi là sếp mới của cậu. Giờ thì về ngủ tám tiếng đi. Cậu đang suy thượng thận đấy.” Cuộc gọi của Jessica sau đó… đúng kiểu phim truyền hình: “Mẹ LÀM GÌ CƠ?! Đổ hết tiền hưu vào một cái quán ăn? Mẹ biết nó là tài sản rủi ro không?! Nó mất vệ sinh đó! Con sẽ gọi bác sĩ khám lại năng lực hành vi của mẹ — ” “Jessica, con không thể tối ưu hóa lòng tốt đâu. Mẹ cúp máy đây. Mẹ còn phải cọ cái bếp.” Và tôi tắt máy. Tháng đầu tiên thật sự ác liệt. Nhưng đó là kiểu hỗn loạn mà tôi quen xử lý. Sunrise Grill không chỉ thiếu đầu bếp. Nó thiếu… một y tá trưởng. Mà thứ đó thì tôi quá rành. Khách cũ bắt đầu quay lại. Walt, ông cựu chiến binh Việt Nam, lúc nào cũng ngồi một góc, càu nhàu, và chẳng bao giờ ăn hết bánh mì nướng. Một hôm tôi đem cho ông chén cháo yến mạch. “Tôi đâu có gọi cái này.” — ông gầm gừ. “Tôi biết, Walt.” — tôi rót thêm cà phê. — “Bốn mươi lăm năm làm y tá dạy tôi nhận ra khi nào… hàm răng giả làm đàn ông khó chịu. Ăn đi.” Ông nhìn tôi qua cái muỗng. Rồi… ông ăn thiệt. Còn có Chloe — cô gái trẻ bế con nhỏ, vừa cho bú vừa gõ laptop, mặt thất thần. Cả quán nhìn mà thương. Tôi bước tới, nhẹ nhàng đóng laptop lại. “Con có… deadline.” — cô nói như sắp khóc. “Không.” — tôi chuyển sang giọng y tá trưởng. — “Con có một đứa bé. Và con đang sốt. Con đang mất nước.” Tôi bế đứa bé. Nó im ngay, dụi mặt vào vai tôi như được trấn an bởi kinh nghiệm 72 năm. “Alex!” — tôi gọi lớn. “Cam vắt và súp gà cho Chloe. Miễn phí.” Chloe khóc. Kiểu khóc âm thầm của những người phụ nữ nghĩ rằng mình thất bại ở mọi thứ cùng lúc. Sunrise Grill lúc đó… không còn là quán ăn. Nó là ca trực của tôi. Jessica xuất hiện vào một chiều thứ Sáu mưa tầm tã. Trong tay ôm cái iPad như chuẩn bị “giải cứu ai đó”. “Mẹ, chuyện này dừng ngay. Con đã nói chuyện với luật sư để làm thủ tục giám hộ — ” Nó dừng lại. Quán đông kín. Ấm cúng. Tiếng cười. Mùi đồ ăn. Cuộc sống. “Đây…” — nó lắp bắp — “…đây là mẹ tôi sao?” Nó thấy tôi ở bàn cuối. Chloe ngồi trước mặt tôi, đứa bé ngủ trong địu. Cô ấy đang khóc nhỏ: “…con thấy mình thất bại, cô Ruth ơi. Con mệt lắm. Con cảm giác như mình làm hỏng mọi thứ…” Tôi không đưa lời khuyên. Không có checklist. Tôi chỉ nắm tay cô ấy — bàn tay già nua 72 tuổi ôm lấy bàn tay run rẩy 25 tuổi. “Không đâu con.” — tôi nói. — “Con không thất bại. Con đang chới với. Nghĩa là con vẫn đang cố gắng. Giờ hít thở nào.” Jessica đứng chết trân. Những gì nó thấy… là thứ không app, không AI nào đo được. Không “tối ưu hóa” được. Nó đi tới quầy. Alex ngẩng lên: “Cô dùng gì ạ?” Jessica nói, mắt đỏ hoe: “Cho tôi… súp gà. Và một phần bánh táo.” Trong căn hộ “thông minh” và vô cảm kia, tôi chỉ là một dữ liệu: một “nguy cơ té ngã”, một người cần giám sát. Nhưng ở đây, trong cái quán nhỏ hỗn loạn này… tôi có ích. Người ta bảo già rồi thì nên nghỉ ngơi. Nên an toàn. Nhưng con tàu nằm im trong cảng thì an toàn thật — nhưng nó đâu phải sinh ra để nằm yên. Da tôi nhăn, lưng tôi mỏi — nhưng tôi chưa bao giờ vô dụng. Chúng ta không phải đồ bỏ đi chỉ vì tóc bạc. Không phải đối tượng để “quản lý”. Chúng ta tự chăm sóc. Chúng ta vẫn biết nắm tay, biết lắng nghe, biết nấu tô súp cho người cần nó. Đừng để họ nhốt bạn lại. Đừng để họ “tối ưu hóa” bạn đến mức biến bạn thành vô hình. Hãy đi tìm nơi mà bạn còn được cần đến. Hãy tìm ca trực của chính mình. St

GIÀ RỒI, ĐỪNG CÁI GÌ CŨNG NHƯỜNG Căn nhà ngói cũ nằm cuối con hẻm nhỏ, trước sân là bụi nguyệt quế vẫn trổ hoa dù chủ nhân đã già yếu. Ông Lâm ngồi ở bậc thềm, cặp mắt đục mờ, nhìn theo hàng xe cộ chạy ngoài phố. Cái quạt cũ quay lạch cạch, hơi gió hắt nghiêng về phía đứa cháu trai đang nằm bấm điện thoại. “Ông ơi, quạt sang bên này chút, con nóng quá.” Ông khẽ cười, tay run run đẩy quạt đi. Cơn gió nhẹ vừa chạm vào da đã rời khỏi, chỉ còn cái nóng lặng lẽ ở lại trên vai ông. Bà Hạnh, vợ ông, mang mâm cơm lên bàn, giọng hiền: “Ông ăn đi kẻo nguội.” Ông gật đầu, nhưng chờ mãi, thằng cháu vẫn chưa buông điện thoại, con dâu vẫn đang gọi chồng từ trên gác xuống. Bữa cơm chiều, người ăn trước, kẻ ăn sau, tiếng bát va nhau lạnh buốt như mưa giữa mùa khô. ⸻ Ngày còn trẻ, ông Lâm là thầy giáo trường huyện. Lương ít, nhưng tự trọng nhiều. Ông dạy người ta cách sống, cách giữ nghĩa làm người, còn bản thân thì lúc nào cũng nhịn. Nhịn cấp trên, nhịn đồng nghiệp, nhịn cả những điều khiến lòng bất bình, chỉ để giữ tiếng “thầy” cho trọn. Giờ về già, cái chữ “nhịn” ấy vẫn bám theo như cái bóng. Nhà sang tên sớm cho con, sổ tiết kiệm giao hết, ông bảo: “Của mình, rồi cũng là của con.” Bà Hạnh thở dài: “Nhưng nếu mai mốt có chuyện, ai lo cho mình?” Ông cười: “Con hiếu, con sẽ lo.” Nhưng thời gian trôi, hiếu thuận không còn giống như trong sách ông từng giảng. ⸻ Một chiều mưa, bà Hạnh trượt chân ngã trong nhà tắm. Ông Lâm hoảng hốt gọi con trai. Thằng Nam đang dở tay làm việc, cau mày: “Con đang họp online, ba đưa mẹ ra giường trước đi, lát con xuống.” Ông lúng túng dìu vợ, gọi mãi mới có người xuống phụ. Bà Hạnh đau đến toát mồ hôi, cắn răng không kêu. Đêm ấy, bà nằm nghiêng, nói khẽ: “Ông à, con mình thương nhưng nó bận. Giờ mình chỉ còn biết thương nhau thôi.” Ông siết tay bà: “Ờ, già rồi, đừng cái gì cũng nhường. Mình mà nhường nữa, chắc gió cũng không dám thổi về phía mình đâu.” Câu nói như một hơi thở lạ – vừa chua, vừa tỉnh. ⸻ Hôm sau, ông đạp xe ra chợ. Lâu rồi ông mới mua cho mình ổ bánh mì thịt. Người bán hàng hỏi: “Ông đi đâu mà vui vậy?” Ông cười: “Hôm nay tôi ăn sáng bằng tiền của chính tôi.” Bà Hạnh nghe chuyện, vừa cười vừa khóc. Từ hôm đó, sáng nào hai ông bà cũng cùng đi bộ ra công viên. Họ ngồi trên ghế đá, chia nhau hộp xôi đậu xanh, vừa ăn vừa nhìn ánh nắng rọi xuống qua tán lá. Bà nói: “Cái cảm giác có mấy chục ngàn tiêu cho mình, sao nó yên lòng lạ.” Ông đáp: “Ừ, cả đời mình lo cho người khác. Giờ sống thêm vài năm, cho đáng.” ⸻ Thằng Nam thấy ba mẹ vui, ngạc nhiên: “Ba mẹ ra công viên hoài vậy, mệt không?” Ông cười: “Mệt mà vui. Con đừng lo.” Nhưng trong câu trả lời, có gì đó khiến Nam trăn trở. Hôm sau, nó rủ vợ: “Mình nên dành thời gian cho ba mẹ. Mấy năm nay bận quá rồi.” Vợ gật đầu, nói nhỏ: “Em biết. Nhiều khi thấy má cười mà mắt đỏ.” Tối ấy, cả nhà ăn cơm cùng nhau. Ông Lâm gắp miếng cá cho cháu, thằng nhỏ cười: “Con cảm ơn ông.” Câu cảm ơn đơn giản, mà khiến ông nghẹn. Lâu lắm rồi, ông mới thấy trong căn nhà này, có người nói với nhau bằng lời tử tế như thế. ⸻ Một buổi sáng, Nam đi làm về sớm, thấy ba đang ngồi xem ti vi, đôi dép rách vẹo sang một bên. – Ba, dép cũ rồi, sao không mua đôi mới? – Tốn tiền làm gì. Đi trong nhà thôi mà. Nam mở ví, đặt lên bàn một tờ tiền mới: – Ba ra chợ mua đi. Ba sống tiết kiệm cả đời rồi. Giờ đến lúc phải tiêu cho mình chứ. Ông Lâm nhìn tờ tiền, rồi nhìn con trai. Trong đôi mắt ông, lần đầu tiên, ánh lên một chút tự trọng được trả lại. ⸻ Vài tuần sau, ông đưa bà đi Đà Lạt. Hai người đi bằng xe khách, hành lý chỉ là chiếc ba lô nhỏ. Họ thuê một căn phòng gỗ nhìn ra đồi thông. Buổi sáng, ông ngồi đọc báo, bà pha trà. Bà hỏi: “Nếu có kiếp sau, ông còn muốn làm thầy giáo không?” Ông cười: “Còn, nhưng tôi sẽ dạy thêm một bài – cách sống cho mình.” Chiều, sương xuống. Hai người ngồi bên hiên, nhìn đồi thông chìm trong mưa. Ông nắm tay vợ, nói nhỏ: “Già rồi, mình đâu cần gì nhiều. Chỉ cần có người để ngồi cùng, uống chén trà, mà không phải nhường gió nữa – thế là đủ.” Bà mỉm cười, nước mắt khẽ ứa ra, ấm như hơi trà mới rót. ⸻ Bạn thân mến, Nếu một ngày nào đó bạn thấy cha mẹ mình vẫn còn đang nhường từng miếng ngon, vẫn sợ làm phiền con cháu, hãy nói với họ: “Ba mẹ ơi, giờ là lúc sống cho mình.” Vì tuổi già ngắn lắm – tiếc gì một chén phở ngon, một chiếc áo mới, một chuyến đi xa hay chỉ một buổi sáng ngồi bên hiên, thảnh thơi ngắm nắng. Sống cho con là chuyện cả đời. Nhưng sống cho mình – đôi khi chỉ cần dám một chút là được. ⸻ Tu Le – Người viết giữa hai miền #Gotacoffee #nguoivietgiuahaimien #chiase ⸻

GIÁO DỤC LẠC LOÀI ? Tại sao một đứa trẻ phải dành tới một phần ba cuộc đời để học gần như toàn những thứ mà hai phần ba cuộc đời còn lại sẽ không bao giờ dùng đến? Giáo dục như thế, không chỉ lạc hậu. Không chỉ lạc hướng. Mà là lạc loài. 1. Chúng ta đang đào tạo “gà công nghiệp”, không phải con người? Một đứa trẻ sau 12 năm học, thậm chí 20 năm, bước ra đời mà không biết tự lo cho bản thân, không biết làm gì để sống, không biết mình là ai, muốn gì, giỏi gì, có khả năng tạo lập những giá trị gì cho xã hội — thì đó không phải lỗi của nó. Đó là lỗi của một nền giáo dục dạy để thi, chứ không dạy để sống, dạy để tạo lập giá trị. Chúng ta dạy trẻ công thức hóa học của muối ăn (NaCl), nhưng không dạy chúng cách nấu một bữa cơm. Dạy chúng phân tích cấu trúc DNA, nhưng không dạy chúng hiểu chính tâm hồn mình. Dạy chúng làm văn tả người, nhưng không dạy chúng cách lắng nghe một con người thật. Dạy chúng khám phá sao hoả, đại dương, nhưng lại mù tịt về dinh dưỡng, thức ăn đưa vào cơ thể như thế nào cho hợp lý để khoẻ mạnh. Khi ra đời, chúng giỏi lý thuyết, nhưng lạc lõng trong chính cuộc sống của mình. 2. Học mà không biết sống, đó là học vô ích. Một con chó, con mèo chỉ cần 3 tháng để biết cách kiếm ăn, sinh tồn và tự lập. Còn con người – “loài thông minh nhất” – mất hơn 20 năm vẫn không biết cách tồn tại nếu không có người thuê. Tự nhiên không ngu ngốc. Nếu ở tuổi dậy thì, con người đã có khả năng sinh sản, điều đó có nghĩa: tự nhiên muốn chúng ta đã phải biết cách sống, cách tồn tại trước khi sinh sản. Nhưng giáo dục lại giữ chúng trong chiếc lồng “phải học thêm, phải điểm cao”, khiến bản năng sinh tồn, sáng tạo, và tự chủ bị tước đoạt. 3. Khi giáo dục chỉ nhồi nhét kiến thức, mà quên dạy cách làm một con người, đó là bi kịch. Khoa học không sai. Nhưng ép tất cả mọi người học như nhau, bất kể khả năng, thiên hướng, đam mê — đó là điên rồ. Không phải ai sinh ra cũng để làm nhà khoa học. Có người sinh ra để ch;ữa lành, để sáng tạo, để lắng nghe, để làm đẹp cuộc đời này. Nhưng nền giáo dục lại biến tất cả thành những bản sao mờ nhạt, những “sản phẩm đạt chuẩn”, nhưng vô hồn. 4. Điều chúng ta cần không phải là thêm kiến thức, mà là thêm nhận thức. Dạy trẻ cách học quan trọng hơn dạy chúng học cái gì. Dạy trẻ cách sống quan trọng hơn bắt chúng thuộc lòng cuộc sống của người khác. Giáo dục đúng nghĩa không tạo ra “học sinh giỏi, học sinh xuất sắc”, mà tạo ra con người biết tự hiểu, tự nghĩ, và tự chịu trách nhiệm. Một đứa trẻ được học đúng cách, chỉ cần vài năm để hiểu mình, sống thật và tự lập — đó mới là giáo dục của tương lai. Nếu một nền giáo dục khiến con người quên mất cách sống, cách yêu, cách tự do, thì nó không chỉ lạc hướng, mà là lạc khỏi bản chất con người. Đã đến lúc chúng ta phải dừng lại, nhìn lại, và đặt lại câu hỏi: “Ta đang dạy con người học, hay đang lập trình một cỗ máy biết nghe lời?” Nguồn: Lê Văn Thịnh #bommoney

Ở Trung Quốc, nhiều người vô gia cư phải trốn dưới gầm cầu vì chỉ cần cảnh sát phát hiện, họ có thể bị bắt và đưa đi “cải tạo lao động” ở vùng nông thôn. Hàng chục nghìn người trẻ đang rơi vào cảnh vô gia cư do bị hệ thống “tín nhiệm xã hội” (Social Credit System) đưa vào danh sách đen — chỉ vì mắc nợ, đăng bài “không đúng định hướng”, hay bị đánh giá là “công dân không đáng tin cậy”. Đây là lời cảnh báo rõ ràng cho mọi người: khi quyền riêng tư và tự do cá nhân bị thay thế bằng một hệ thống giám sát toàn diện, không ai còn được an toàn — kể cả những người từng tin rằng mình “chẳng có gì để sợ”.

🇵🇱🇨🇳 BA LAN MUA VÀNG NHIỀU HƠN TRUNG QUỐC ! TÍN HIỆU NGẦM CHO MỘT CUỘC TÁI ĐỊNH GIÁ TIỀN TỆ TOÀN CẦU Người ta thường nhìn sang Trung Quốc mỗi khi bàn chuyện các quốc gia âm thầm gom vàng. Nhưng lần này, kẻ đang đi trước lại là Ba Lan một nước nằm giữa NATO và “chiếc bóng Nga” và chính nước này đang gửi một thông điệp mà thế giới đang cố tình bỏ qua. Ba Lan vừa mua gần 67 tấn vàng trong năm nay ,nhiều nhất hành tinh, vượt Trung Quốc, Ấn Độ, Thổ Nhĩ Kỳ hay bất kỳ quốc gia nào vốn quen thuộc trong cuộc đua thoát phụ thuộc USD. Một cú mua không ồn ào, nhưng đủ để làm những ai hiểu về địa chính trị rùng mình. Trong khi Bắc Kinh nói về “địa chính trị đa cực”, Warsaw không cần tuyên bố triết lý. Họ hành động như thể đã nhìn thấy trước một cuộc tái định giá tiền tệ toàn cầu. 1. Vì sao Ba Lan một nước ở “sân sau của NATO” lại gấp rút mua vàng? Đừng quên: Ba Lan đang đứng giữa vùng giao thoa lợi ích của Nga – Mỹ – NATO – EU. Nếu bạn là Ba Lan, bạn sẽ hiểu ba sự thật tàn nhẫn: (1) Không có đồng minh vĩnh viễn khi chiến tranh tiền tệ bắt đầu Ba Lan không chỉ sợ Nga. Thông điệp của Thống đốc Adam Glapiński nghe rất “mộc”, nhưng cực kỳ thật: “Vàng là tài sản an toàn duy nhất.” Tạm dịch: Chúng tôi không đặt vận mệnh mình vào tay bất kỳ ngân hàng trung ương nào , kể cả Fed. (2) Chiến tranh hiện đại không chỉ dùng súng ,mà dùng đô la Những năm qua, Mỹ và EU đã đóng băng tài sản của nhiều quốc gia chỉ bằng… chữ ký. Bài học nhãn tiền: trữ ngoại hối bằng USD, EUR hay trái phiếu phương Tây là “rủi ro chính trị”. (3) EU đang chia rẽ và Ba Lan không muốn chết chìm theo con tàu chung Châu Âu đang bước vào chu kỳ khủng hoảng ngân sách, già hóa dân số và đồng tiền chung thiếu nền tảng tăng trưởng. Ba Lan phải tự bảo hiểm. 2. Mục tiêu 30% dự trữ là vàng ,đây không phải con số ngẫu nhiên Hiện Ba Lan đang ở mức 24% dự trữ bằng vàng. Mục tiêu 30% không phải là niềm tin ,mà là sự chuẩn bị. Để đạt mốc đó, Ba Lan cần thêm ít nhất 150 tấn vàng. Câu hỏi bạn cần đặt ra: Một quốc gia EU thành viên NATO đang “chạy trước” điều gì? Họ đang thấy nguy cơ mà dân đầu tư cá nhân chưa thấy? Bởi khi một quốc gia trong hệ thống phương Tây không còn tin vào chính hệ thống đã dựng nên mình, đó là dấu hiệu cho một cuộc thay đổi vĩ mô không thể đảo ngược. 3. Hãy nhìn kỹ để thấy nghịch lý sâu cay Trung Quốc mua vàng để tách khỏi USD và xây dựng hệ thống thanh toán riêng. Đó là chiến lược tấn công. Còn Ba Lan mua vàng để thoát khỏi rủi ro của cả Nga lẫn Mỹ và chuẩn bị cho “một đồng tiền dự trữ mới”. Đó là chiến lược phòng thủ. Một kẻ muốn lật bàn. Một kẻ muốn đứng vững khi bàn lật. Nhưng cả hai cùng chung một hành động: gom vàng. Khi hai thế lực đối lập cùng làm một việc ,thì đó không còn là chiến lược quốc gia. Đó là tín hiệu cho chu kỳ tái định giá tài sản toàn cầu. 4. Thông điệp gửi cho nhà đầu tư: “Nếu quốc gia còn không tin tiền giấy, bạn tin cái gì?” Ba Lan đang nói thẳng một điều mà giới tài chính vẫn né tránh. Thế giới đang đi vào một dạng “Chiến tranh Lạnh tiền tệ” và vàng là tấm hộ chiếu duy nhất có giá trị ở mọi khối. Họ hiểu điều mà nhiều người vẫn chưa tỉnh: • Dự trữ bằng USD bị kiểm soát bởi chính trị. • Dự trữ bằng EUR phụ thuộc vào sức khỏe EU vốn đang suy yếu. • Chỉ có vàng là không ai chặn, không ai phong tỏa, không ai bấm nút đóng băng được. => “Khi quốc gia còn lo cho mình, nhà đầu tư đừng mơ yên ổn” Ba Lan không chạy theo đám đông. Họ hành động như một kẻ đã đánh hơi được cơn bão tiền tệ đang đến. Nếu một quốc gia tuyến đầu của phương Tây còn đề phòng chính đồng minh, thì nhà đầu tư cá nhân càng không thể đặt cược toàn bộ tài sản vào tiền giấy hay niềm tin mù quáng vào hệ thống tài chính hiện tại. Hãy hỏi chính mình: Bao nhiêu % tài sản của bạn đang nằm trong thứ mà ngay cả chính phủ cũng không dám tin? Nếu một ngày hệ thống tài chính bị reset, bạn sẽ đứng ở phe nào? Thời đại mới đang đến và vàng không còn là “kênh trú ẩn”. Vàng đang trở lại vai trò định nghĩa lại quyền lực và chủ quyền quốc gia.

Các bác sĩ bây giờ bất lực nhiều lắm, haiz. Không tin, bạn có thể nhìn vào ảnh bên dưới. Đây là ảnh chụp kết quả kháng sinh đồ của một bệnh nhân trong thành phố Hồ Chí Minh( ảnh do bác sĩ Dương Minh Tuấn cung cấp). Có thể thấy rằng loại vi khuẩn gây bệnh cho bệnh nhân này đã kháng hết các loại kháng sinh chỉ trừ hai loại. Một loại trong số này là colistin vốn chỉ dùng trong thú y nhưng vì tình trạng kháng thuốc nên đem ra cho người dùng - tức là lợn và người bây giờ dùng cùng loại thuốc. Loại này 100 người dùng thì 42 người suy thận. Nhưng không dùng thì bệnh nhân sẽ chết 😑. Sự bất lực của bác sĩ là chẩn đoán được, có khả năng điều trị được, biết cách điều trị nhưng không thể làm gì vì kháng thuốc 😑. Bà con cô bác gần xa khi dùng thuốc thì nhớ giúp mấy điều đơn giản sau, rất dễ thực hiện thôi mà lại vô cùng có ích đấy ạ. Mong mọi người bỏ chút thời gian quý báu ra đọc, thế nào cũng có lúc dùng đến ^^. (1) Khi ốm thì đi khám bác sĩ, đừng tự mua thuốc uống ở nhà. Ở Việt Nam mình khi ốm hay chạy ra hiệu thuốc để người bán vừa chẩn đoán, vừa kê đơn. Thói quen này rất không tốt, cần phải bỏ. Cũng đừng nghe truyền miệng bị bệnh này uống cái này cái kia là khỏi. Xót xa vô cùng cho rất nhiều bệnh nhân chỉ vì uống thuốc theo kiểu truyền miệng mà để lại những hậu quả nặng nề, đúng là người mà chẳng còn được 3 phần người nữa 😞 (2) Khi bác sĩ kê đơn, các bạn nên chủ động hỏi về các loại thuốc, tác dụng và tác dụng phụ của từng loại. Đừng ngại hỏi. Hỏi nhẹ nhàng đúng cách thì chẳng ai phiền gì mà không trả lời bạn đâu.. (3) Google bây giờ rất sẵn, tự lên mạng để tra tên thuốc, phân loại, tác dụng. Thời đại công nghệ thông tin, cái gì cũng tra được hết. Nhưng vì thông tin mở nên cũng phải tìm hiểu đúng nguồn. Trang mình thấy khá hay là dieutri.vn. Nhưng mình lưu ý, không phải tra google là thành bác sĩ. Tất cả thông tin trên mạng chỉ là tham khảo mà thôi. Nếu ai cũng google chữa bệnh được thì bác sĩ thất nghiệp hết. Mà bác sĩ thì suốt ngày làm không hết việc, một phần là phải đi giải quyết hậu quả của bác sĩ google. Nên nhớ nhé, mạng internet là ảo còn mạng của mình là thật. Đừng phó mặc cái thật cho cái ảo. (4) Tuyệt đối tuân thủ đơn của bác sĩ: uống đúng loại, uống đủ thời gian, uống đúng cách. Người Việt Nam ta rất hay, thuốc kê 5 hôm uống 3 hôm hết triệu chứng thì không uống nữa vì 'khỏi rồi uống làm gì', mà nếu 3 hôm không thấy đỡ mấy cũng không uống nữa 'không đỡ uống làm gì'. Uống thuốc luôn luôn phải đủ liều. Và cũng phải đúng giờ giấc quy định nữa, chứ tuyệt đối không được kiểu hôm trước quên hôm sau uống bù. Uống là uống, không nhai không cắn thuốc, viên con nhộng phải để nguyên vỏ uống không được tháo vỏ ra.Thuốc nào uống trước ăn là phải uống trước ăn, sau ăn là phải uống sau ăn. Nhưng trước hay sau không phải là ngay sát nhé. Trước tối thiểu là 30 phút, sau tối thiểu là 1 tiếng. (5) Nếu không khỏi bệnh, có thể đi khám lại hoặc đi khám chỗ khác tùy bạn. Nhưng nên mang theo đơn thuốc cũ để bác sĩ biết là bạn đã dùng thuốc gì, ví dụ kháng sinh không còn nhạy cảm thì phải đổi loại khác. Đặc biệt ghi nhớ những laọi thuốc mình bị dị ứng để báo lại với bác sĩ tránh dùng những loại đó. Trong sách đào tạo bác sĩ của trường Đại học Y Hà Nội, các thầy đã phải nhắn nhủ bằng những dòng tâm huyết: Trong cuộc chạy đua giữa những nỗ lực phát minh ra kháng sinh mới của con người và sự đề kháng kháng sinh của vi khuẩn thì cho đến nay, vi khuẩn vẫn luôn giành phần thắng 😞. Những chủng vi khuẩn siêu kháng thuốc như trong ảnh là minh chứng rõ ràng. Đó đã là thực tế chứ không còn là nguy cơ nữa. Nên, mong tất cả mọi người khi dùng thuốc - đặc biệt là thuốc kháng sinh - làm theo mấy điều chia sẻ đơn giản ở trên. Không khó, không phức tạp, không tốn kém, không mất thời gian. Vậy sao chúng ta!!!!!

Trung Quốc: Lặp Lại Sai Lầm Thanh Triều, Dùng Đất Hiếm Uy Hiếp Thế Giới Bắc Kinh, ngày 12/10/2025 – Trong khi Bộ Thương mại Trung Quốc lên tiếng bênh vực các biện pháp hạn chế xuất khẩu đất hiếm, gọi chúng là “phản ứng hợp lý” trước các hành động của Mỹ, thế giới đang chứng kiến một chương đen tối lặp lại lịch sử: Bắc Kinh đang dùng nguồn tài nguyên chiến lược để đe dọa toàn cầu, giống như cách triều Thanh thế kỷ 19 đã khơi mào cho sự sụp đổ của mình. Động thái này không chỉ đạo đức giả mà còn ngu xuẩn, có nguy cơ khơi dậy một “Liên minh Tám Quốc” hiện đại – một liên minh quốc tế chống lại sự bá quyền của Trung Quốc, dẫn đến cô lập kinh tế và suy tàn không thể tránh khỏi. Hãy nhìn thẳng vào bản chất của chính sách này: Đất hiếm, chiếm 90% nguồn cung toàn cầu từ Trung Quốc, không chỉ là nguyên liệu cho điện thoại thông minh hay xe điện mà còn là huyết mạch của quốc phòng – từ tên lửa đến máy bay chiến đấu. Bộ Thương mại Trung Quốc biện minh rằng các hạn chế xuất khẩu là do “lo ngại ứng dụng quân sự” trong bối cảnh “xung đột quân sự thường xuyên”, đồng thời chỉ trích thuế quan của Tổng thống Mỹ Donald Trump là “đạo đức giả”. Nhưng đây chính là sự giả tạo trơ trẽn: Bắc Kinh đã mở rộng kiểm soát lên năm nguyên tố đất hiếm mới, cấm công dân Trung Quốc hỗ trợ khai thác ở nước ngoài và áp dụng “quyền tài phán ngoại biên” lên sản xuất chip toàn cầu – một đòn đánh vượt biên giới, tương tự cách Mỹ bị chỉ trích nhưng giờ Bắc Kinh tự biến mình thành “kẻ bắt nạt”. Điều này không phải bảo vệ lợi ích quốc gia, mà là vũ khí hóa tài nguyên để trả đũa, gây gián đoạn chuỗi cung ứng toàn cầu và đẩy giá đất hiếm tăng vọt, đe dọa hàng triệu việc làm từ Mỹ đến châu Âu. Chính sách này không chỉ thô thiển mà còn tự sát. Nó khơi dậy nỗi sợ hãi toàn cầu, giống hệt sai lầm của triều Thanh năm 1900, khi phong trào Nghĩa Hòa Đoàn – được chính phủ hậu thuẫn – tấn công sứ quán ngoại quốc, dẫn đến sự can thiệp của Liên minh Tám Quốc (Mỹ, Anh, Pháp, Đức, Ý, Áo-Hung, Nhật Bản và Nga). Ngày 14/8/1900, liên minh này xâm lược Bắc Kinh, đánh bại quân Thanh, cướp bóc Tử Cấm Thành và ép Trung Quốc bồi thường 335 triệu USD (tương đương 4 tỷ USD ngày nay), đánh dấu sự khởi đầu của “Thế kỷ Ô nhục”. Hàng nghìn người Trung Quốc thiệt mạng, di sản văn hóa bị phá hủy – từ bộ sách Siku Quanshu đến các báu vật triều Minh – và đế quốc Thanh sụp đổ chỉ hơn một thập kỷ sau. Hôm nay, bằng cách dùng đất hiếm làm “lá bài át chủ bài”, Bắc Kinh đang mời gọi một phiên bản hiện đại của liên minh ấy: Mỹ đe dọa thuế 100% lên hàng Trung Quốc từ 1/11/2025, EU bày tỏ “lo ngại sâu sắc” và kêu gọi đa dạng hóa nguồn cung, trong khi Nhật Bản, Hàn Quốc và Úc đẩy mạnh khai thác nội địa. Các chuyên gia cảnh báo rằng nếu tiếp tục, Trung Quốc có thể đối mặt với một “liên minh kinh tế” toàn cầu, cô lập Bắc Kinh khỏi thị trường xuất khẩu – nguồn sống của nền kinh tế đang lung lay với nợ công 300% GDP. Sự ngu ngốc ở đây không chỉ là chiến lược ngắn hạn mà còn là sự mù quáng lịch sử. Triều Thanh thất bại vì coi thường sức mạnh liên minh quốc tế, dùng bạo lực và cô lập để “bảo vệ chủ quyền”, nhưng cuối cùng chỉ nhận lại sự tan vỡ. Bắc Kinh hôm nay, dưới chiêu bài “an ninh quốc gia”, đang lặp lại kịch bản ấy: Hạn chế đất hiếm không chỉ làm gián đoạn sản xuất chip và pin xe điện toàn cầu mà còn đẩy các nước vào vòng tay đa dạng hóa nguồn cung, từ mỏ Mountain Pass của Mỹ đến dự án Halleck Creek ở Wyoming. Kết quả? Trung Quốc mất thị phần độc quyền, doanh thu xuất khẩu sụt giảm, và uy tín quốc tế lao dốc – giống như cách Thanh triều mất hết di sản văn hóa và lãnh thổ sau 1900. Thế giới không còn là thế kỷ 19, nơi các đế quốc có thể dùng sức mạnh thô bạo để thống trị. Trong kỷ nguyên toàn cầu hóa, uy hiếp bằng tài nguyên chỉ dẫn đến phản ứng dây chuyền: Các nước sẽ đầu tư hàng tỷ USD vào khai thác thay thế, hình thành liên minh chống độc quyền Trung Quốc, và Bắc Kinh sẽ tự cô lập mình như một “con hổ giấy” kinh tế. Đây không phải sức mạnh, mà là dấu hiệu của sự suy yếu – một lời nhắc nhở cay đắng rằng lịch sử không tha thứ cho những kẻ lặp lại sai lầm. Trung Quốc cần tỉnh ngộ, quay về bàn đàm phán thực chất thay vì chơi trò “vũ khí hóa” đất hiếm, trước khi một “Liên minh Tám Quốc” mới – có lẽ là 20 quốc gia – biến giấc mộng bá quyền thành cơn ác mộng thực sự. Về Việt Nam: Cơ hội ngàn vàng. Đất hiếm không chỉ là khoáng sản mà là chìa khóa cho tương lai công nghệ của Việt Nam, đặc biệt khi thế giới đa dạng hóa nguồn cung để “thoát Trung”. Với kế hoạch đến 2030 (khai thác 2 triệu tấn/năm và mở rộng 3-4 mỏ mới đến 2050), Hà Nội có thể biến thách thức thành động lực tăng trưởng 5-7% cho ngành khai thác. Tuy nhiên, thành công đòi hỏi minh bạch chống tham nhũng, hợp tác quốc tế (Mỹ, Úc, EU) và ưu tiên bền vững. Nếu hành động quyết liệt, Việt Nam không chỉ giảm phụ thuộc mà còn trở thành “người thắng cuộc” trong cuộc chơi toàn cầu này – một bài học từ lịch sử: cơ hội chỉ đến với những ai sẵn sàng nắm bắt.

❌NÃO BẠN ĐANG "CHẾT CHÌM" TRONG 1000 FILE TÀI LIỆU? NOTEBOOKLM CỦA GOOGLE LÀ PHAO CỨU SINH! Chào mừng anh chị đã quay trở lại với bản tin 1Page AI Market Insight! Chúng ta đang sống trong một thời đại quá tải thông tin. Mỗi ngày, một chuyên gia trung bình lãng phí gần 2.5 giờ làm việc chỉ để tìm kiếm thông tin trong mớ tài liệu hỗn độn của chính mình. ‼️Việc cố gắng tìm một insight đắt giá giữa hàng trăm file PDF, Word, và Google Slides cũng giống như mò một viên ngọc trai dưới đáy đại dương thông tin sâu 10.000 mét. 📍Hôm nay, chúng ta sẽ nói về công cụ có thể biến bạn từ một người thợ lặn mò mẫm thành một nhà hải dương học với tàu ngầm tối tân: NotebookLM, một "bộ não thứ hai" nằm trong hệ sinh thái của Google. Được xây dựng trên nền tảng các mô hình Gemini mới nhất, đây không chỉ là một công cụ tìm kiếm, mà là một cộng sự nghiên cứu và tư duy thực thụ. 🎯 NotebookLM không chỉ "đọc" tài liệu của bạn. Nó "hiểu" chúng. Bạn có thể tải lên toàn bộ báo cáo, bản ghi chú, sách vở... và bắt đầu một cuộc đối thoại. Thay vì tìm kiếm bằng từ khóa, bạn có thể đặt những câu hỏi sâu sắc: "Tóm tắt 3 luận điểm chính từ tất cả các file này." "So sánh ưu và nhược điểm của dự án A và B dựa trên các báo cáo đã tải lên." "Tạo một dàn ý cho bài thuyết trình về chủ đề X từ những nguồn này." 📍Nó biến sự phức tạp của dữ liệu thành sự rõ ràng chỉ trong vài giây. Hàng triệu sinh viên, nhà sáng tạo, nhà nghiên cứu, và CEO trên thế giới đang dùng NotebookLM để biến 8 giờ tìm kiếm mỗi tuần thành 30 phút tư duy chiến lược. ---- 🇻🇳 AI Leaders Vietnam kêu gọi gọi các đoanh nghiệp, nhà lãnh đạo và chuyên gia cùng kết nối để tìm hiểu sâu hơn về các giải pháp đào tạo và tư vấn ứng dụng Agentic AI. Hãy cùng nhau tham gia vào hệ sinh thái của AI LEADERS VIETNAM, nâng cao năng lực cạnh tranh và cùng nhau thúc đẩy sự phát triển của nền kinh tế số Việt Nam trong kỷ nguyên của trí tuệ nhân tạo. —— 📍Liên hệ ngay để được tư vấn chuyên sâu về AI Al Leaders Vietnam Email: aileadersvietnam@gmail.com, Phone: (+84) 933 536 383 (Ms. Uyên Thảo) #AlLeadersVietnam #AlLeadersVn

✨ Trọn gói CHĂM SÓC FANPAGE + THIẾT KẾ HÌNH ẢNH + CHẠY QUẢNG CÁO chuyên nghiệp - Bạn muốn tìm cho mình một đơn vị MARKETING FANPAGE CHUYÊN NGHIỆP để giúp xây dựng hình ảnh thương hiệu và tăng doanh thu? 👉 Tại AdsAgency, trọn gói giải pháp chăm sóc và phát triển Fanpage của nhà Ads sẽ giúp fanpage trở nên chỉn chu và chuyên nghiệp hơn với: - Content sáng tạo, bắt trend phù hợp ngành hàng - Hình ảnh đẹp, đồng bộ tạo nhận diện riêng cho thương hiệu - Kế hoạch phát triển Fanpage rõ ràng - Chiến lược Content bài bản - Tối Ưu quảng cáo: Nghiên Cứu Insight Khách Hàng và mang lại hiệu quả quảng cáo. 👉 Đội ngũ triển khai nhà Ads đã có kinh nghiệm thực chiến trong nhiều lĩnh vực: - Team Planner: Chuyên xây dựng kế hoạch chi tiết theo từng tuần/tháng/quý - Team Account: Chuyên tiếp nhận và tư vấn thông tin cho khách hàng - Team Copywriter: Chuyên sản xuất nội dung chất lượng - Team Designer: Chuyên thiết kế hình ảnh ấn tượng - Team Ads: Chuyên chạy quảng cáo, tối ưu hoá ngân sách. ==> Chỉ từ 4,5tr/ tháng, Liên hệ với chúng tôi để được hỗ trợ tư vấn cụ thể. |Adsagency sẽ luôn đồng hành cùng bạn| =============== AdsAgency Việt Nam - Top #3 Digital Marketing Việt Nam Địa chỉ: Tầng 2 - Toà nhà Gold Star, 217/4 Nơ Trang Long, - Quận Bình Thạnh, Hồ Chí Minh - Điện thoại: 0347348668 - Email: hi@adsagency.vn - Website: adsagency.vn #Adsagency #quangcao #quantrifanpage #marketingonline #chamsocfanpage #quangcaovschamsocfanpage