Bitcoin อายุ 17 ปี กับสภาพคล่องราว 2 ล้านล้านดอลลาร์ ใหญ่แค่ไหนในเชิงวิชาการ และยัง “เล็ก” ตรงไหนเมื่อเทียบกับทองคำ ให้เครดิตต้นทางเนื้อหาและภาพ บทความนี้เรียบเรียงและวิเคราะห์จากโพสต์ของเพจ Thailand Blockchain Week และคำกล่าวบนเวทีของ Piriya Sambandaraksa CEO & Co-Founder, Right Shift ในงาน Thailand Blockchain Week 2025 (Session: “อนาคตประเทศไทยจะเป็นอย่างไร ในวันที่สหรัฐฯ โอบรับ Bitcoin”, 9 พฤศจิกายน 2025) ⸻ บทนำ: ประโยคสั้น แต่กระทบโครงสร้างความคิด “Bitcoin เกิดมา 17 ปี Liquidity ตอนนี้อยู่ที่ประมาณ $2T ถือว่าใหญ่ไหม…ใหญ่ แต่เทียบกับทองคำ มันยังเป็นเบบี๋ตัวนิดเดียว” ประโยคนี้ได้รับความสนใจอย่างกว้างขวาง เพราะไม่ได้เป็นการ “เชียร์ราคา” แต่เป็นการ วาง Bitcoin ลงบนกรอบเปรียบเทียบเชิงโครงสร้างของระบบการเงินโลก ซึ่งเป็นวิธีคิดแบบนักเศรษฐศาสตร์และนักการเงินสถาบัน มากกว่าการมองแบบนักเก็งกำไร ⸻ 1) Bitcoin อายุ 17 ปี: จาก white paper สู่สินทรัพย์โลก ตั้งแต่การเผยแพร่ white paper ของ Satoshi Nakamoto ในปี 2008 Bitcoin พัฒนาจากระบบทดลองของชุมชนไซเฟอร์พังก์ สู่สินทรัพย์ดิจิทัลที่มีมูลค่าตลาดระดับ trillion-dollar asset งานวิจัยด้านเศรษฐศาสตร์การเงินจัด Bitcoin ไว้ในกลุ่ม “emerging monetary asset” คือยังไม่เป็นเงินสมบูรณ์ แต่เริ่มทำหน้าที่บางส่วนของเงิน เช่น store of value และ settlement asset (Baur et al., 2018) ⸻ 2) Liquidity ~2 ล้านล้านดอลลาร์: ใหญ่แค่ไหนในโลกการเงิน มูลค่าประมาณ 2 ล้านล้านดอลลาร์สหรัฐ (market capitalization / liquidity โดยรวม) ทำให้ Bitcoin: • ใหญ่กว่าหุ้นรายตัวหรือบริษัทเทคโนโลยีแทบทั้งหมด • ใหญ่กว่าสินทรัพย์ทางเลือกหลายประเภท • แต่ยังเล็กเมื่อเทียบกับ ตลาดตราสารหนี้, ตลาดเงินโลก, และ ทองคำ งานวิจัยของ BIS และ IMF ชี้ว่า “ขนาดตลาด” มีผลโดยตรงต่อ • ความเสถียรของราคา • ความสามารถรองรับเงินสถาบัน • ความผันผวนระยะยาว (BIS Quarterly Review; IMF GFSR) ⸻ 3) เทียบกับทองคำ: ทำไม Bitcoin ยังถูกเรียกว่า “เบบี๋” ทองคำมีประวัติในระบบเศรษฐกิจมนุษย์ ยาวกว่า 5,000 ปี และมีมูลค่าตลาดรวมราว $12–14 ล้านล้านดอลลาร์ เมื่อเทียบเชิงวิชาการ: • ทองคำ = mature monetary asset • Bitcoin = adolescent monetary technology นักเศรษฐศาสตร์เรียกปรากฏการณ์นี้ว่า monetary adoption curve ซึ่งต้องใช้ “เวลา” มากพอ ๆ กับ “เทคโนโลยี” (Schilling & Uhlig, 2019) ⸻ 4) จุดแข็งของ Bitcoin ที่ทองคำไม่มี แม้จะเล็กกว่า แต่ Bitcoin มีคุณสมบัติบางอย่างที่ทองคำไม่สามารถให้ได้: • Programmability: โอนข้ามประเทศได้ภายในนาที • Verifiability: ตรวจสอบอุปทานได้แบบเรียลไทม์ • Scarcity เชิงคณิตศาสตร์: 21 ล้านเหรียญ (Halving) • Neutrality ทางภูมิรัฐศาสตร์ งานวิจัยด้าน monetary economics เริ่มจัด Bitcoin เป็น non-sovereign store of value (IMF, 2022) ⸻ 5) แต่ Bitcoin ยัง “เล็ก” ตรงไหนในเชิงสถาบัน งานวิชาการและรายงานนโยบายยังชี้ข้อจำกัดชัดเจน: • ความผันผวนสูง (volatility clustering) • การพึ่งพา infrastructure เอกชน (exchange, custodian) • Regulatory fragmentation ระหว่างประเทศ นี่คือเหตุผลที่ นักลงทุนสถาบันยังจัด Bitcoin เป็นสินทรัพย์เสริม (satellite asset) ไม่ใช่ core asset (BlackRock, Vanguard research notes) ⸻ 6) นัยเชิงโครงสร้างของคำกล่าวนี้ คำพูดของ Pirinya Sambandaraksa ไม่ได้สื่อว่า “Bitcoin ยังเล็ก = ไม่น่าสนใจ” แต่สื่อว่า: “เรากำลังมองสินทรัพย์อายุ 17 ปี ด้วยมาตรฐานของสินทรัพย์อายุ 5,000 ปี” ในเชิงเศรษฐศาสตร์ นี่คือ category error หากใช้กรอบเดียวกันตัดสิน ⸻ 7) Bitcoin จะโตไปถึงไหน: มุมมองจากงานวิจัย งานวิจัยเชิง scenario analysis เสนอ 3 ทางหลัก: 1. Digital Gold: โตถึงสัดส่วนหนึ่งของทองคำ 2. Global Settlement Layer: ใช้โอนมูลค่าระหว่างสถาบัน 3. Failure / Plateau: ถูกจำกัดด้วยกฎระเบียบและเทคโนโลยี ไม่มีงานวิชาการใด “ฟันธง” แต่ฉันทามติคือ เวลาและ adoption เป็นตัวแปรสำคัญที่สุด (Yermack, 2015; BIS, 2023) ⸻ บทสรุป • Liquidity ~$2T ทำให้ Bitcoin “ใหญ่” ในโลกสินทรัพย์ใหม่ • แต่ยัง “เล็กมาก” เมื่อเทียบกับระบบการเงินดั้งเดิม • คำว่า “เบบี๋” เป็นคำอธิบายเชิงโครงสร้าง ไม่ใช่การดูแคลน • สิ่งที่น่าจับตาไม่ใช่ราคา แต่คือ ทิศทางการยอมรับของรัฐและสถาบัน ⸻ เอกสารอ้างอิง (คัดสรร) • Baur, D. et al. (2018). Bitcoin: Medium of exchange or speculative asset? • Schilling, L., & Uhlig, H. (2019). Some simple bitcoin economics. • IMF (2022). Global Financial Stability Report. • BIS (2023). Annual Economic Report. • Yermack, D. (2015). Is Bitcoin a real currency? หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำเพื่อการวิเคราะห์เชิงวิชาการ ให้เครดิตเจ้าของโพสต์และผู้กล่าวต้นทาง ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน ⸻ 8. Adoption ไม่ใช่เส้นตรง: บทเรียนจากทฤษฎี S-Curve งานวิชาการด้านนวัตกรรมอธิบายการยอมรับเทคโนโลยีด้วย S-curve: ช่วงต้นโตช้า → ช่วงกลางเร่ง → ช่วงปลายอิ่มตัว (Rogers, 2003) Bitcoin ในวัย ~17 ปี ยังอยู่ช่วง early–mid adoption เมื่อเทียบกับเงินหรือทองคำที่ผ่านการอิ่มตัวมานานแล้ว นี่อธิบายได้ว่าทำไมความผันผวนยังสูง และสภาพคล่องยัง “ไม่ลึก” เท่าสินทรัพย์ดั้งเดิม (BIS, 2023) นัยสำคัญ: การตัดสิน “เล็ก/ใหญ่” ควรเทียบกับ ช่วงอายุบน S-curve ไม่ใช่เทียบขนาดปลายทางทันที ⸻ 9) Liquidity เชิงลึก (Depth) vs Liquidity เชิงกว้าง (Breadth) มูลค่าตลาด ~$2T บอก breadth (ขนาดรวม) แต่ตลาดสถาบันให้ความสำคัญกับ depth (ซื้อ–ขายจำนวนมากโดยไม่กระทบราคา) รายงานตลาดชี้ว่า depth ของ Bitcoin เพิ่มขึ้นมากหลังการเกิด ETF/เครื่องมือสถาบัน แต่ยังตามหลังทองคำและตราสารหนี้อย่างมีนัย (IMF GFSR) สรุปเชิงเทคนิค: Bitcoin “ใหญ่ขึ้น” จริง แต่ยังต้องเวลาเพื่อสร้าง depth ที่ลด volatility อย่างยั่งยืน ⸻ 10) บทบาทใหม่ในโลกแตกขั้ว (Geoeconomics) งานภูมิรัฐศาสตร์การเงินระบุว่า สินทรัพย์ที่ ไม่ผูกกับรัฐใดรัฐหนึ่ง จะได้บทบาทมากขึ้นเมื่อโลกแตกขั้ว (fragmentation) Bitcoin ถูกศึกษาในฐานะ neutral settlement asset สำหรับการโอนมูลค่าข้ามพรมแดนในบางบริบท (ไม่ใช่ทดแทนระบบเดิมทั้งหมด) (IMF, 2022) ข้อจำกัด: กฎระเบียบและโครงสร้างพื้นฐานยังเป็นคอขวด—ทำให้การใช้งานเชิงรัฐต้องค่อยเป็นค่อยไป ⸻ 11) เปรียบเทียบ “Digital Gold Thesis” อย่างเป็นธรรม งานวิจัยที่สนับสนุนแนวคิด Digital Gold ชี้คุณสมบัติ scarcity, portability, verifiability ขณะที่งานคัดค้านชี้ความผันผวนและความเสี่ยงเชิงโครงสร้าง (custody, regulation) (Baur et al., 2018; Yermack, 2015) ฉันทามติปัจจุบัน: Bitcoin อาจ ทำหน้าที่เหมือนทองคำบางส่วนในพอร์ต (satellite) มากกว่าจะเป็น core ในทันที ⸻ 12) เวลาเป็นตัวแปรที่มักถูกมองข้าม ประโยค “ยังเป็นเบบี๋” สะท้อนหลักการสำคัญในเศรษฐศาสตร์การเงิน: Monetary assets need time to earn trust. ทองคำใช้เวลาหลายพันปี; เงินสกุลหลักใช้เวลาหลายทศวรรษ Bitcoin ยังอยู่ในช่วงสร้างความไว้วางใจผ่าน การอยู่รอดของระบบ มากกว่าการชนะด้วยราคา (Schilling & Uhlig, 2019) ⸻ 13) สิ่งที่ควรติดตามมากกว่าราคา 1. คุณภาพกฎระเบียบ (ชัดเจน/สอดคล้องข้ามประเทศ) 2. โครงสร้างตลาด (depth, custody, settlement) 3. การใช้งานจริง (payments, treasury, reserves บางส่วน) 4. เสถียรภาพเครือข่าย (security, decentralization) ⸻ บทสรุปเชิงวิชาการ คำกล่าวบนเวทีของ Pirinya Sambandaraksa ชวนให้มอง Bitcoin ด้วยสายตา “เชิงโครงสร้างและเชิงเวลา” • ~$2T ทำให้ Bitcoin “ใหญ่” ในหมวดสินทรัพย์ใหม่ • แต่เมื่อเทียบกับทองคำและระบบการเงินโลก มันยังต้อง เวลา + adoption + depth • การถกเถียงที่มีคุณค่า จึงไม่ใช่ “ราคาไปไหน” แต่คือ “ระบบกำลังโตอย่างไร” ⸻ อ้างอิงเพิ่มเติม (คัดสรร) • Rogers, E. (2003). Diffusion of Innovations. • Baur, D. et al. (2018). Bitcoin: Medium of exchange or speculative asset? • Yermack, D. (2015). Is Bitcoin a real currency? • Schilling, L., & Uhlig, H. (2019). Some simple bitcoin economics. • IMF (2022). Global Financial Stability Report. • BIS (2023). Annual Economic Report. หมายเหตุ: บทความนี้จัดทำเพื่อการวิเคราะห์เชิงวิชาการ ให้เครดิตเจ้าของโพสต์และผู้กล่าวต้นทาง ไม่ใช่คำแนะนำการลงทุน #Siamstr #nostr #bitcoin #BTC