บิดแล้วคอย

กำลังทำอะไรที่มีคุณค่าอยู่หรือเปล่า?? #siamstr #nostr

ความคิดชอบ (Right Thinking) : สัมมาสังกัปปะ(Samyag Samkalpa) ๒ @ เมื่อความเห็นชอบ(Right View)มั่นคงดีแล้วในตัวของเรา เราก็จะมีความคิดชอบ(Right Thinking) หรือ สัมมาสังกัปปะ (Samyag Samkalpa) เราจำเป็นต้องมีความเห็นชอบเป็นฐานของความคิดชอบ และถ้าเราฝึกปฏิบัติความคิดชอบของตัวเราเอง ความเห็นชอบของเราก็จะได้รับการปรับปรุงให้ดีขึ้น ความคิด (thinking) คือ การพูดของจิตใจเรา ความคิดชอบทำให้คำพูดของเราชัดเจนและมีประโยชน์ เพราะว่าความคิดนำไปสู่การกระทำเสมอ ความคิดชอบเป็นสิ่งจำเป็นที่จะนำเราลงไปสู่มรรคาของ'การงานชอบ'(Right Action) ความคิดชอบสะท้อนถึงวิถีทางที่สิ่งต่างๆเป็น ความคิดที่ไม่ชอบ(Wrong View)เป็นสาเหตุให้เราเห็นไปในวิถีทางตรงกันข้าม(upside-down way)กับสิ่งทีี่่มันเป็น หรือ เรียกว่า 'วิปลาส' (Viparyasa) แต่การฝึกปฏิบัติความคิดชอบไม่ใชเรื่องง่ายๆ เพราะจิตใจของเรามักจะคิดไปในทางอื่นเสมอ ในขณะที่ร่างกาย(รูป)กำลังเคลื่อนไหวทำอย่างอื่น กายและจิตใจของเรามักไม่ถูกทำให้อยู่ร่วมกัน การหายใจอย่างมีสติ เป็นตัวเชื่อมที่สำคัญยิ่งอย่างหนึ่ง เมื่อเรามุ่งความใส่ใจไว้กับลมหายใจของเรา เราได้นำกายและจิตใจกลับมาอยู่ร่วมกัน และเป็นหนึ่งเดียวกันอีกครั้ง การหายใจอย่างรู้สึกตัว(มีสติ)ช่วยเราให้หยุดการหมกมุ่นอยู่กับความโศกในอดีต และความฟุ้งซ่านเดือดร้อนใจในอนาคต มันช่วยให้เราสัมผัสอยู่กับชีวิตในปัจจุบันขณะ(present moment) ความคิดส่วนมากของเรามักไม่เป็นประโยชน์ ความคิดเหล่านั้นมักมีข้อจำกัดและไม่ได้ดำเนินการให้เกิดความรู้ความเข้าใจมากในพวกมัน บ่อยครั้งที่เรารู้สึกราวกับว่ามีเครื่องเล่นเทปคาสเซ็ตต์(cassette player)อยูในหัวสมองของเรา มันหมุนอยู่ตลอดเวลา ทั้งกลางวันและกลางคืน และเราก็ไม่สามารถที่จะปิดมันได้เลย เราวิตกกังวล รู้สึกประสาท และฝันร้าย ครั้นเมื่อ เราฝึกเจริญสติ เราเริ่มได้ยินเสียงเทปคาสเซ็ตต์ในจิตใจของเรา และเราสามารถรู้ได้ว่าความคิดของเรานั้น เป็นประโยชน์หรือมีความจำเป็นหรือไม่ มีการปฏิบัติ ๔ อย่างที่เกี่ยวกับความคิดชอบ ได้แก่ ; (๑) "คุณแน่ใจแล้วหรือ ? " (Are you sure ?) ...เชือกเส้นหนึ่งทิ้งอยู่บนทางเดินของเธอ แต่เธอเห็นมันเป็นงู การคิดบนพื้นฐานของความกลัวจะตามมา การรับรู้ของเธอผิดพลาดมากขึ้น ความคิดไม่ถูกต้องที่จะดำเนินการต่อไปมีมากขึ้น ให้เธอถามตัวเองด้วยคำถาม "คุณแน่ใจแล้วหรือ ?" ครั้งแล้วครั้งเล่า การรับรู้ต่างๆที่ผิดพลาดเป็นสาเหตุของการคิดที่ไม่ถูกต้อง และก่อความทุกข์ที่ไม่จำเป็น (๒) "ฉันกำลังทำอะไรอยู่หรือ ? " (What am I doing ?) การถามย้ำเช่นนี้กับตัวเธอเอง จะช่วยให้เธอสามารถเอาชนะนิสัยที่ต้องการทำสิ่งนั้นๆให้เสร็จอย่างรวดเร็ว จงยิ้มให้กับตนเองแล้วพูดว่า การล้างถ้วยชามพวกนี้เป็นงานที่สำคัญในชีวิตของฉัน เมื่อเธอถามคำถามว่า "ฉันกำลังทำอะไรอยู่หรือ ?" สะท้อนได้อย่างล้ำลึกในคำถามดังกล่าว ถ้าความคิดของเธอกำลังพาเธอหนีไปที่อื่น เธอจำเป็นต้องเอาสติเข้ามาแทรกแซง เมื่อใดที่เธออยู่ ณ ที่นั้นอย่างแท้จริง การล้างถ้วยชามสามารถเป็นประสบการณ์ที่ลึกและเพลิดเพลินได้ แต่ถ้าเธอล้างถ้วยชามในขณะที่คิดเกี่ยวกับเรื่องอื่น เธอกำลังสูญเสียเวลาของเธอเปล่า หรือบางที่อาจจะล้างถ้วยชามไม่สะอาดด้วย ถ้าจิตใจของเธอไม่ได้อยู่กับการล้างถ้วยชาม ต่อให้เธอล้างมันถึง ๘๔,๐๐๐ ชิ้น งานของเธอก็จะปราศจากบุญ(merit) ดังเรื่องเล่าของเซนเรื่องหนึ่ง ความว่า จักรพรรดิวู่ ได้ถามท่านโพธิธรรม (ฺBodhi- dharma)ผู้ก่อตั้งพระพุทธศาสนานิกายเซนในจีนว่า "พระองค์ได้บุญมากมายเท่าไหร่กับการได้สร้างวัดทั้งหมดทั่วประเทศ" ท่านโพธิธรรมได้ตอบว่า "ไม่ได้แต่ประการใด"(none whatsoever) แต่ถ้ามหาบบิตรล้างจานเพียงหนึ่งใบอย่างมีสติ ถ้ามหาบพิตรสร้างวัดเล็กๆเพียงแห่งเดียวด้วยความตั้งใจอยู่กับปัจจุบันขณะอย่างลึกล้ำ โดยไม่มีความอยากไปที่ไหนๆเลย ไม่ได้ต้องการชื่อเสียงและเพื่อการจดจำ บุญที่เกิดจากการกระทำเช่นนั้นจะมากมายสุดประมาณ และมหาบพิตรจะรู้สึกเป็นสุขอย่างมาก... ให้ถามตัวเธอเองบ่อยๆว่า "ฉันกำลังทำอะไรอยู่หรือ ?" ถ้าความคิดของเธอไม่ได้พาเธอหนีไปที่อื่น และเธอทำสิ่งนั้นอย่างมีสติ เธอจะเป็นสุข และเป็นแหล่งความสุขสำหรับคนอื่นๆอีกเป็นจำนวนมาก (๓) "สวัสดี, พลังนิสัย" (Hello, Habit Energies) เรามีความโน้มเอียงที่จะติดนิสัยของเราเอง แม้ว่านิสัยหลายอย่างเป็นสาเหตุแห่งความทุกข์ก็ตาม "ลัทธิการบ้างาน" (workaholism) เป็นตัวอย่างหนึ่ง...เราคิดเกี่ยวกับงานของเราตลอดเวลาและไม่มีแม้กระทั้งเวลาหายใจ เราจำเป็นต้องหาเวลาชั่วครู่เพื่อพิจารณาดอกเชอร์รี่และดื่มน้ำชาของเราอย่างมีสติ วิถีทางของการกระทำของเราขึ้นอยู่กับวิถีทางความคิดของเรา และวิถีทางความคิดของเราขึ้นอยู่กับพลังนิสัยของเรา เมื่อเราจำพลังนี้ได้ เราจำเป็นแค่พูดว่า "สวัสดี, พลังนิสัย" เท่านั้น และเป็นเพื่อนที่ดีกับรูปแบบนิสัยของความคิดและการกระทำของเธอ (our habitual patterns of thinking and acting) เมื่อเราสามารถยอมรับสิ่งเหล่านี้ในความคิดอย่างฝังแน่นและไม่รู้สึกผิดเกี่ยวกับพวกมัน พวกมันจะสูญเสียอำนาจของมันที่มีเหนือเรา ความคิดชอบนำไปสู่การงานชอบ (๔) โพธิจิต (ฺฺBodhichitta) หรือ "จิตใจแห่งความรัก" ของเรา (Our "mind of love") คือ ความปรารถนาล้ำลึกที่จะเพิ่มพูนความรู้ความเข้าใจในตัวของเราเอง เพื่อที่จะนำความสุขไปให้กับสรรพสัตว์ มันเป็นแรงจูงใจสำหรับการฝึกปฏิบัติดำเนินชีวิตอย่างมีสติ ด้วยมีโพธิจิตเป็นพื้นฐานความคิดของเรา ทุกสิ่งอย่างที่เราคิดหรือพูดจะช่วยผู้อื่นให้หลุดพ้น ความคิดชอบทำให้ความเพียรชอบเพิ่มขึ้นด้วยเช่นกัน ความคิดชอบ คือ ความคิดที่สอดคล้องกับความเห็นชอบ มันเป็นเสมือนแผนที่ฉบับหนึ่งที่สามารถช่วยเราค้นหาเส้นทางของเราได้ แต่เมื่อใดที่เราได้ไปถึงจุดหมายปลายทางนั้นแล้ว เราจำเป็นต้องเก็บแผนที่และเข้าสู่ความจริงอย่างเต็มที่ "คิด โดยไม่ต้องคิด" (Think non-thinking) เป็นคำพูดที่รู้จักกันเป็นอย่างดีของนิกายเซน เมื่อเธอฝึกปฏิบัติความเห็นชอบและความคิดชอบ เธอได้เข้าอยู่ในปัจจุบันขณะอย่างลึกล้ำ ที่นั่นเธอสามารถสัมผัสถึงเมล็ดพันธุ์ทั้งหลายของ ความปีติ, สันติสุข, และ ความหลุดพ้น, เยียวยา และแปรเปลี่ยนความทุกข์ของเธอได้ และอยู่กับปัจจุบันอย่างแท้จริงเพื่อผู้อื่นเป็นจำนวนมาก @ อ้างอิง : THICH NHAT HANH. 'The Heart of the Buddha's Teaching : Transforming suffering into Peace, Joy, and Liberation.'(์New York : BROARDWAY BOOKS, 1999), pp. 59-63. (แปลและเรียบเรียง โดย Vi.P.) ภาพ พระพุทธโลกุตรธรรมประชานาถ กรมเจ้าท่า กรุงเทพมหานคร #sianstr #nostr